In de afgelopen vijf jaar was het Europees Parlement de kampioen van de burgerrechten en individuele vrijheden. Of het nu ging om de homorechten, condooms tegen Aids, bescherming van privacy of het aan de kaak stellen van ontvoering en marteling door de CIA: het Europees Parlement liep voorop. Maar de nieuwe rechtse meerderheid en de loslopende extreem-rechtse parlementariërs van divers pluimage in het nieuw gekozen Europees Parlement gaat het veel moeilijker worden om voor deze zaken op te komen. De Broederschap is vervangen door de Mannenbroeders, en Vrijheid en Gelijkheid dreigen in de ijskast terecht te komen.
Des te belangrijker dus om stevig en publiekelijk stelling te nemen. Halfhartige lippendienst, zwijgende steun is niet meer genoeg. Vrijheid en Gelijkheid zijn de laatste jaren ook door progressieve partijen opgeofferd aan een licht Eurosceptisch discours, populistische praatjes bedoeld om de kiezer te lokken. “Minder Europa” en “Eurokritisch’ klinkt leuk voor de bühne. Maar een partij die niet bereid is om Europa de middelen te geven om discriminatie en schending van burgerrechten te bestrijden, moet geen krokodillentranen huilen over homohaat en criminaliseren van abortus in Litouwen, beknotten van de vrije pers in Italië, moord op transgendermensen in Turkije, discriminatie van Roma in Bulgarije, geheime CIA gevangenissen in Polen of de onbeperkte opslag van privé-gegevens door overheden in zo’n beetje alle EU landen.
Maar als alle progressieve politici, nationaal en Europees, eensgezind en vastbesloten opkomen voor Vrijheid en Gelijkheid, dan hoeven de komende vijf jaren geen stilstand te betekenen.
Er staan veel belangrijke zaken op de agenda, om te beginnen de omstreden Anti-Discriminatie Richtlijn. De komende zes maanden Zweeds EU Voorzitterschap zijn de beste kans om een aanvaardbaar resultaat te behalen. Veel Lidstaten willen de Richtlijn volledig uitkleden of helemaal van tafel krijgen. Het Europees Parlement heeft zich in april j.l. uitgesproken over de ontwerp-Richtlijn. Het is nu aan progressieve politici in de nationale parlementen om zich hard te maken voor een EU discriminatieverbod zonder uitzonderingen en ontsnappingsclausules. In de Tweede Kamer hebben D66 en Groen Links altijd pal gestaan voor de Anti-Discriminatierichtlijn. Ik hoop dat PvdA en SP hun formalistische aarzelingen over “subsidiariteit” laten varen, en voluit gaan voor een volwaardige Richtlijn.
Ook moet het nieuwe Europees Parlement de druk opvoeren op de nieuwe Europese Commissie om Europese wetten inzake vrijheid en gelijkheid beter te handhaven. De Europese Commissie handhaaft uiterst strikt alle marktwetten en milieuregels, maar als het aankomt op anti-discriminatiewetten of regels van de democratische rechtsstaat, kijkt ze beschroomd weg. Ik reken op de steun van alle progressieve partijen om de Commissie op deze thema’s geen seconde rust te gunnen!
En waar staat de PVV, die in Nederland de mond vol heeft over vrijheid van meningsuiting en op de bres wil gaan voor homorechten? Gelden de principes van de PVV ook in Europa? Of staat de PVV aan de zijde van de Christen Democraten die een Europees verbod op Godslastering willen, en die alles in het werk stellen om homorechten te ondermijnen? Staat de PVV aan de kant van de fractie van CDA en Berlusconi, als het gaat om de schandelijke inperking van de persvrijheid in Italië?
We gaan het de komende jaren zien. Maar meer dan ooit te voren moeten Europarlementariers en nationale politici kiezen waar ze staan. Elke stem telt.
P.s.: Merkwaardig overigens: terwijl heel Europa stond te juichen toen de VS op 6 novermber 2008 een ruk naar links maakten, maakt Europa zelf een half jaar later een ruk naar rechts.