Een willekeurige greep uit sociale maatregelen van de EU: Gelijke beloning voor mannen en vrouwen, pensioenreparatie voor vrouwen, werktijdenregeling, zwangerschapsverlof en borstvoedingspauze, rechten van uitzendkrachten en part timers, veiligheid en gezondheid op het werk (bijvoorbeeld bescherming van kappers en drukkers tegen schadelijke chemicaliën), subsidies voor scholing en werkgelegenheid, Europese targets voor een groter aanbod van kinderopvang, en natuurlijk de werknemersrechten vastgelegd in het Europese Handvest van de Grondrechten.Ik ben altijd verbaasd als ik partijen hoor zeggen dat Europa geen sociaal gezicht heeft of dat Europese eenwording leidt tot een race to the bottom. Europa heeft de situatie van werkende mensen sterk verbeterd in de afgelopen decennia, ook in Nederland. De Europese samenwerking heeft het niveau van sociale bescherming en de levensstandaard juist enorm omhoog gestuwd. De interne markt heeft met open grenzen en regels voor eerlijke concurrentie geleid tot economische groei en veel nieuwe banen.
Vanavond gaan de lijsttrekkers in debat op uitnodiging van de vakbonden over “11 wegen naar een sociaal Europa”. De opening wordt verricht door Agnes Jongerius (die blijkens haar PvdA stemadvies vindt dat er maar één weg is naar een sociaal Europa, niet 11).
De 11 wegen van de FNV leiden vooral terug in de tijd. Maatregelen die vooral insiders beschermen tegen outsiders zijn wat D66 betreft weinig sociaal. Het meest merkwaardige voorstel uit het 11 punten plan is om de rechten van vakbonden te stellen boven het fundamenteel recht op vrij verkeer voor àlle burgers. Op die manier kunnen alle organisaties wel voorstellen dat hun aanhang extra privileges krijgt. Het Vaticaan, de ANWB, Milieudefensie of VNO-NCW willen vast ook wel dat hun eigen belangen zwaarder wegen dan die van niet leden.
De vakbonden vervullen een vitale rol in onze democratie en in de behartiging van rechten van werknemers. Maar met een organisatiegraad van circa 25% spreekt de FNV niet namens alle burgers. Zo zijn er inmiddels een miljoen zzp-ers, waarvan er velen uit noodzaak zelfstandig zijn geworden, omdat ze door rigide arbeidsmarktregels en hoge arbeidskosten niet meer in loondienst kunnen werken.
Ons Europese model is gebaseerd op solidariteit en sociale bescherming. Maar de arbeidsmarkt van de 21e eeuw vraagt om heel andere oplossingen dan die van de vorige eeuw. De FNV roept op tot meer rigide regels, waarmee vooral de insiders worden beschermd, ten kosten van outsiders. Ook is er de roep om nog meer geld in de economie te pompen, ook al loopt de staatsschuld daarmee razendsnel op, ten laste van toekomstige generaties. D66 zou al die miljarden liever in onderwijs en innovatie steken, dan in het overeind houden van kwakkelende industrieën.
Onderwerpen te over voor een lijsttrekkersdebat in deze tijden van economische crisis. Het brengt in elk geval de politieke verschillen helder aan het licht, zodat er in het stemhokje wat te kiezen valt.
Ongetwijfeld komt Thijs Berman weer met de PvdA meezinger “De Liberalen hebben tegen Europees Toezicht gestemd”. Berman weet heel goed dat het niet waar is, maar onder het motto “in tijden van oorlog en campagne zijn alle middelen geoorloofd” blijft hij het herhalen in de hoop dat hij op z’n mooie blauwe ogen wordt geloofd, en dat niemand de moeite neemt om het even na te kijken.
(Maar ach, het is campagne en ook andere partijen worden nerveus van een sterk D66. Waar Berman de aanval kiest met onwaarheden, zoekt Hans van Baalen het in brallerig, badinerend macho gedrag. Wim van der Camp vervalt in grappen en grollen en lawaaierige gadgets. Het zijn net jongetjes op het schoolplein: klieren en pesten en uitsloven voor de aandacht van de meisjes).
Het wordt vast een mooi debat!