Als cadeautje voor mijn beëdiging als wethouder/portefeuillehouder in Stadsdeel Zuid (jeugd, onderwijs, economische zaken en cultuur) kreeg ik van de fractie van D66 in Amsterdam Zuid het boek “Witte zwanen, Zwarte Zwanen” van Anja Vink. Ik heb het boek met grote interesse gelezen. De zorg voor kinderen met een zwakke sociaaleconomische achtergrond (en dat zijn niet alleen veel allochtone kinderen) en de betrokkenheid die uit het boek spreekt bij goede leraren (en het gebrek daaraan) werkt aanstekelijk. Al probeert het boek veel zaken in een keer te behandelen (van basisonderwijs tot VMBO, van grotestedenproblematiek tot krimpgebieden) en schuift het vele problemen onder één thema (segregatie) de urgentie voor verbetering van de staat van het Nederlandse onderwijs zodat talent niet verloren gaat wordt terecht stevig neergezet door Vink.
Eerder al sprak Alexander Rinnooy Kan over de verslechtering van het Nederlandse onderwijsbestel op het D66 congres van 17 april. Daar hield Rinnooy Kan een stevig verhaal. Niet alleen over het belang van investeringen in de top, maar ook over de schrijnende terugval van onderwijsniveau aan de basis. Waar we vroeger niet boven het maaiveld uit wilden steken maar in ieder geval iedereen aan de start hadden, laten OESO cijfers nu zien dat de verschillen tussen kinderen uit middenklasse gezinnen en achterstandsmilieus steeds groter worden. Vink illustreert dit met tragische voorbeelden uit alle delen van het land.
Het boek houdt min of meer een pleidooi voor de middenschool en redeneert richting verplichte menging, naar Amerikaans voorbeeld. Een moedige oproep in een land waar het onderwijsbeleid onder het juk van artikel 23 vele taboes kent. Ik heb zelf in ieder geval wat ideeën opgedaan: over magneetscholen en de betrokkenheid van ouders bijvoorbeeld. En ben benieuwd naar wat ik in de praktijk van Amsterdam Zuid aantref.
Tot slot een aanrader van een poosje terug: “Onzichtbare ouders, de buurt van Mohammed B.” van Margalith Kleijwegt