Gelijk met het nieuwe jaar doen nieuwe woorden hun intrede in de winterse Nederlandse taal: sneeuwjacht, sneeuwduinen, zoutkaartje, sneeuwbrij en krotsneeuw.
Het begon al bij de eerste sneeuwvlokjes: het openbare leven ligt nagenoeg stil. Treinen rijden niet of minder, wegen zijn onbegaanbaar voor auto’s en bussen en zelfs verstokte fietsers als ik laten af en toe de fiets staan omdat er geen doorkomen meer aan is. Natuurlijk is het ook leuk om de kinderen met de slee naar de crèche te brengen, en om van de besneeuwde duinen af te sleeën. Want bij het uitblijven van de voorspelde sneeuwduinen konden we immers met een gerust hart naar de besneeuwde duinen. Besneeuwde duinen en hoop op zout, zou er eigenlijk boven dit stukje moeten staan. En hoe Nederlands is het uitsluitend nog te hebben dan over het weer, zeker als het zo winters is als nu en wij dat niet meer gewend zijn. Ik blijf dus niet achter en doe net als mijn medeblogger in Londen lustig mee. Ik heb weer tijd nu het verkiezingsprogramma voor D66 Zaanstad af is.
Toch vraag ik me, inmiddels sneeuwmoe, af waarom strenge winters toen ik kind was nooit zo’n impact hadden op het persoonlijke en openbare leven. Afgelopen weken had ik tijd genoeg om hierover te peinzen terwijl ik me met de bakfiets een weg baande door het Volkspark op weg van de school van oudste naar de crèche van de jongste twee.
Er zijn blijkbaar dingen radicaal veranderd in de afgelopen pakweg dertig jaar waardoor een plotse of langdurige afwijking van het gemiddelde weersbeeld resulteert in aantasting van onze maakbare samenleving. En inmiddels zijn we zelfs zover gekomen dat Het Weer een politieke aangelegenheid geworden is.
Op lokaal niveau wordt steen en been geklaagd over het strooibeleid van de gemeente, door fietsers maar ook busbedrijf Connexxion dreigt met schadeclaims. Nog dichterbij huis komt het schoonvegen van de eigen stoep, of die van de minister president, ter sprake.
Dat wij in sommige gevallen niet eens meer onze stoep kunnen bereiken, of met enorme vertraging, komt in eerste instantie doordat onze actieradius zoveel groter is geworden: global village, ook binnen Nederland. Van lopend of hooguit met de koets, willen we altijd zonder vertraging overal naar toe kunnen reizen. Even naar Maastricht met de trein, iedere dag met de auto van Zaanstad naar Rotterdam. Of een dagje op en neer naar Londen, voor een vergadering. Heel gewoon. Totdat het niet meer kan. Als je het omdraait zou je ook kunnen stellen dat het juist heel bijzonder is dat het altijd wél kan.
Met de trein durven we niet meer te reizen sinds de treinwissels van ProRail vastvriezen doordat de waakvlam uitgaat. En wie strandt in de file en ziet hoe strooiwagens en sneeuwschuivers de rijen sluiten, zou zomaar kunnen doodvriezen in ons doorgaans zo veilig gewaande landje. Het KNMI is de eerste die er van langs krijgt. Kamervragen worden gesteld waarom er geen weeralarm uitgegeven is.
Maar toen er wel een ‘vooraankondiging weeralarm’ uitging, en het achteraf met sneeuwjacht wel bleek mee te vallen, was het ook al niet goed. Want we bleven massaal voor niets thuis uit angst voor sneeuwduinen. Deze angst voor sneeuwduinen werd ons mede ingegeven door de landelijke dreigende schaarste van strooizout. Vroeger was er nooit sprake van schaarste van strooizout terwijl de winters niet minder streng waren. De levering van strooizout wordt tegenwoordig Europees aanbesteed. Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat daar de kous wringt. De goedkoopste aanbieder won de aanbesteding, maar achteraf blijken aanbieders niet over voldoende zout te kunnen beschikken.
En hoe ironisch, terwijl ik dit schrijf, op de dag dat het rapport van de commissie Davids uitkomt, komt er een spoeddebat. Over Irak? Welnee: over de verkeersellende door de sneeuw! Blijven we toch nog dichtbij het schoonvegen van de stoep van Balkenende.
