Van de week heb ik voor het eerst een PVV stemmer gesproken: mijn oude buurmeisje uit Amsterdam Zuid, domineesdochter uit een hecht gezin met vijf kinderen. We zijn elkaar jaren geleden uit het oog verloren. Tijdens het gesprek liet ze zich per ongeluk ontvallen PVV gestemd te hebben. Maar wat ik ook over haar stemgedrag mag denken, één ding moet ik haar wel nageven: toen de winkel waar zij werkte onlangs failliet ging, weigerde zij een uitkering aan te vragen. Als gescheiden vrouw van net veertig jaar, met Hbo-diploma die jaren lang met haar ex-man een eigen bedrijf runde, heeft zij zich direct aangemeld bij de thuiszorg. Zij kon binnen een week aan de slag en inmiddels werkt zij er bijna fulltime. Ik moet zeggen dat ik echt bewondering heb voor die eigen kracht.
Mijn buurmeisje kon altijd met iedereen goed overweg, ongeacht kleur, godsdienst of sociaal-maatschappelijke afkomst; iets wat in Amsterdam Zuid kringen niet altijd even vanzelfsprekend was, zoals ook Robert Vuijsjes “Alleen maar nette mensen” pijnlijk illustreert. En die houding is nu precies die eigen kracht waardoor zij zich niet te goed voelt om op haar 41e op haar knieën de wc’s van oude mensen te boenen. Zou de PVV qua eigen kracht dan toch wat gemeen hebben met D66, zij past immers helemaal niet in het beeld van de PVV stemmer.
Ach, dé Nederlander bestaat niet, maar de hardwerkende Nederlander daarentegen bestaat al heel lang. Deze soundbyte werd nieuw leven ingeblazen door VVD-leider Rutte tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen in 2007. Een slimme zet, omdat hij hiermee als oppositiepartij probeert alle hardwerkende Nederlanders ongeacht hun politieke kleur aan te spreken. Ooit was er het orakel uit Diever dat trachtte de hardwerkende Nederlander tot medestander te maken tegen een kabinet dat wilde investeren in de samenleving; ‘openbare voorzieningen boven particuliere welvaart’ was het adagium van de Amerikaanse econoom Galbraith, die Joop den Uyl inspireerde tot het motto ‘de boel bij elkaar houden’ opnieuw tot leven gewekt door Job Cohen.
Maar wat klopt er van het beeld dat politiek vroeger bestemd was voor oude grijze heren met bolhoeden die elkaar op eloquente wijze trachtten de loef af te steken, terwijl Kamerleden bewindspersonen tegenwoordig zelfs uitmaken voor “knettergek”? Juist in de tijd van Den Uyl, Wiegel en Van Agt was het debat politiek vuurwerk waarin de mensen zich herkenden. In de jaren daarna veranderde de samenleving in rap tempo. Door het polderen verzandde het debat dat steeds politiek correcter, regentesker en technocratischer werd. Mensen voelden zich niet meer vertegenwoordigd, er ontstond een kloof tussen burger en politiek. Het populisme werd node gemist.
Niet alleen de opkomst (en ondergang) van de LPF en de populariteit van Geert Wilders, ook de financiële crisis en de uitputting van de fossiele brandstoffen nopen tot herwaardering van onze leefomgeving, op macro- en microniveau. En zoals zo vaak is een crisis een opmaat tot verandering. De huidige financiële crisis heeft een toenemend aantal werklozen tot gevolg. Interessant is de manier waarop mensen omgaan met onvrijwillige werkloosheid. In de tijden van Joop den Uyl vierde het sociale vangnet, de bijstandsuitkering, hoogtij. Het recht op een uitkering was welhaast verworden tot een van de grondrechten, het zoeken naar werk allerminst verplicht. Vadertje staat zorgde voor je waardoor de bijstandsgerechtigden (uitkeringstrekkers heetten die toen nog gewoon) meer en meer afhankelijk werden.
Waar kinderen in een gezinssituatie opgevoed worden met als doel zich te ontplooien tot zelfstandige individuen, kwamen de uitkeringsafhankelijken van de jaren zeventig juist steeds verder van de samenleving af te staan. Wilde je niet werken want je vond werken niet zo leuk? Geen probleem, er waren immers genoeg hardwerkende Nederlanders die hun geld welhaast vrijwillig afstonden ten behoeve van deze groep. Passende arbeid moest nog uitgevonden worden en re-integratietrajecten? Dat woord had men toen echt nog niet kunnen verzinnen.
Tegenwoordig zit de gemeente als uitvoerende instantie van de Wet werk en bijstand er bovenop: de werkloze is werkzoekende geworden, banenmarkten, participatie en integratienota’s beogen een ieder te betrekken bij de samenleving, niet alleen op werk maar ook op sociaal-maatschappelijk gebied. Door het opleggen van verplichtingen en controle-instrumenten maak je de huidige werkzoekende vaak ook weer als vleugellam kind onder de vleugels van de paternalistische staat.
Toen ik eind augustus bij de boekpresentatie was van Vertrouw op de eigen kracht van mensen, van de permanente campagnecommissie, lanceerde D66 Utrecht een voorstel voor aanpassing van de Wet werk en bijstand als voorbeeld van deze eigen kracht. Door het geven van een stuk vertrouwen en de mogelijkheid tot kiezen, kan je veel meer bereiken dan door het werken met ge- en verboden. Met mijn oude vriendinnetje komt het vast goed, met haar eigen kracht als kompas voor haar stemwijzer.
Tags: Add new tag, Amsterdam Zuid, De hardwerkende Nederlander, eigen kracht, Populisme, PVV, Regelzucht, Uitkeringen, Werkloosheid
“zij past immers helemaal niet in het beeld van de PVV stemmer”
Ik wist helemaal niet dat een bepaald beeld bij een pvv stemmer hoort.
Feit is wel dat door de oppositie, dus ook D66, een bepaald beeld is geschetst van mensen die op bepaalde partijen stemmen. Het slaat allemaal nergens op.
Ik ken een man met een hoge functie, goed salaris ,een riante woning en 4 (jawel) vakanties per jaar die SP stemt. De tijd dat mensen Frits Lambrechts het front van dit soort partijen in stand hielden is voorbij.
Beste René,
Dank voor je snelle reactie. Enige nuance moet ik inderdaad aanbrengen op jouw opmerking dat je niet wist dat er een bepaald beeld zou bestaan bij dé PVV stemmer:
dé PVV stemmer bestaat natuurlijk niet, net zo min als dé SP stemmer zou bestaan. Niemand is immers in een hokje te vangen. Wel is het zo dat door de media vaak een bepaald beeld geschetst wordt van de gemiddelde PVV-stemmer. Dat zijn de verhalen die ik hoor en lees, de verhalen die met name betrekking hebben op het integratiedebat. Zoals uit mijn blog blijkt had ik nog niet eerder een PVV-stemmer gesproken uit mijn directe kennisenkring. Of ik ken ze echt niet, of ze houden hun stemgedrag voor zich.
De bedoeling van mijn blog was juist om dit door de media geschetste beeld te nuanceren: PVV-stemmers zijn helemaal niet per definitie anti-allochtoon, maar het zijn juist de mensen die zich in de steek gelaten voelen door de gevestigde politieke orde. In de tijd van Den Uyl, Wiegel en Van Agt herkenden mensen zich nog in de politiek. En dat felle debat van toen leken we een tijd lang kwijt te zijn geraakt, ondergesneeuwd door politieke correctheid. Maar ondertussen lijkt niemand meer te luisteren naar de kiezer: de regenten zijn alleen maar druk bezig om met elkaar te regeren en de gewone man met een mening wordt daarbij als lastig gezien. Men lijkt daardoor te vergeten dat het juist gaat om mensen. Mensen met ieder hun eigen verhaal.
Dat punt wilde ik aanstippen met mijn blog.
Sanna,
Ik snap je punt en ben het met je eens dat mensen zich niet meer herkennen in de politiek. Daar kan voor een deel de politiek de schuld aan hebben, maar deels ook zeker de kiezer/stemmer/bevolking.
Wij als mensen hebben de politiek natuurlijk niet genoeg op hun huid gezeten en daarmee dacht de politiek dat het allemaal goed wel goed was. Aan de andere kant heeft de politiek natuurlijk ook niet veel geluisterd naar mensen die wel wat te vertellen hadden.
Ik ben er nooit zo voor om één partij(personen) aan te wijzen als schuldige aan problemen.
We zullen als stemmers en politiek echter dichter bij elkaar moeten komen om problemen in deze samenleving op te lossen.
Groetjes
René
Hoi Sanna,
Ik denk dat er een overeenkomst is tussen D66 en PVV => we zijn allebei een enorme magneet voor gedesillusioneerde PvdA stemmers. Het intelligente deel stemt D66, de arbeiders stemmen PVV. Dit laatste is een gevaar, in die zin dat (l’histoire se repete) de PVV a la de Nazis in de jaren ’30 op slinkse wijze de schuld van het falen van de politiek bij één groepering leggen. De gemiddelde enigszins opgeleide en weldenkende PvdA stemmer tuint hier niet in en stemt D66. De rest laat zijn onderbuikgevoelens prevelleren boven zijn gezonde verstand en dat is juist waarom ik de PVV als groot gevaar zie. Noem het maar een wolf in schaapskleren.
Niet voor niets was D66 afgelopen week 2e partij van Nederland achter PVV.
Misschien kunnen we daar na het optrekken van de kruitdampen inzake de kandidaatstelling eens over van gedachten wisselen?
Groeten en succes met je presentatie as. Dinsdag.
Ernst
Ernst
Daar ga je weer; domme onderbuik arbeiders, Nazis etc. Je mag het uiteraard denken maar het komt simpelweg niet overeen met de werkelijkheid. Ik ken tientallen mensen die wo/hbo opgeleid zijn, die topbanen hebben en in nagenoeg allochtoonvrije dorpen/wijken wonen (zoals de gemiddelde linkse bestuurder, D. Terpstra etc) of in gemengde wijken wonen in Amsterdam en die PVV stemmen. Niet omdat ze er nu zoveel last van hebben maar omdat ze zien dat een groot gedeelte van autochtoon Nederland in de steek gelaten wordt en dat dit extreem schrijnende vormen aan begint te nemen. Geen enkele partij behalve de PVV neemt dit serieus en het lijkt er ook in de verste verte niet op dat dit de komende jaren wel gaat gebeuren, heel erg jammer.
Het is overigens prevaleren (met een A en maar één L) moreel verheven intelligentsia van de D66
“De gemiddelde enigszins opgeleide en weldenkende PvdA stemmer tuint hier niet in en stemt D66. De rest laat zijn onderbuikgevoelens prevelleren boven zijn gezonde verstand en dat is juist waarom ik de PVV als groot gevaar zie. Noem het maar een wolf in schaapskleren.”
Ernst ik heb nog nooit PvdA gestemd. Ik stem wel PVV. Echter, ik weet nu ook weer waarom ik nog nooit en ook van mijn lang zal z’n leven niet op D66 zal gaan stemmen. Weet je Ernst, er lopen mij teveel van die enigszins opgeleide en weldenkende Ernstjes rond.
Groetjes van uit mijn onderbuik……
Ernst,
Inderdaad Ernst, teleurgestelde PvdA-stemmers, die in twee groepen uiteenvallen.
Diegenen die zelf nadenken en uit wat ze zien en horen hun eigen conclusies trekken. En degenen die doorgaan met hun oren te laten hangen naar hetgeen in Den Haag, Bussum en de Grachtengordel wordt gedicteerd.
Amen 2 Bastiaan.
Is nu wel niet helemaal toepasbaar maar het pleidooi van Ernst heeft dan toch wel enkele
kenmerken van Godwins wet.
Met vriendelijke groet,
Johan
Ps: afgestudeerd historicus, tevens overtuigd stemmer op de PVV.
Moet daarbij mezelf toch wel enigszins corrigeren.
Komt mij toch eerder over als een argumentum ad Hitlerum,
wat het geheel nog schrijnender maakt
Ik, daarentegen, ben niet zo kinderachtig en ik wens D66 van harte
succes toe in het bestrijden van problematiek waar zij zich nog niet
eerder over hebben durven buigen.
Klikt mij eigenlijk wel als een ‘typische PVVer’. Mensen die wat willen maken van hun leven. Mensen die niet voor een gat te vangen zijn. Mensen die niet gelijk hun handje gaan ophouden. Mensen (misschien is dat waar de andere partijen juist zo bang voor zijn) die eigenlijk niet zo’n behoefte hebben aan de (veelal nutteloze en overgeprijsde)overheid?!?
Dank allemaal voor jullie reacties.
Het maakt heel wat los en dat juich ik toe. Het lijkt tot nog toe immers alsof op het stemmen op de PVV toch een soort taboe rust, althans ik merk in mijn omgeving dat men er niet openlijk voor uit komt: mijn oude buurmeisje schrok merkbaar dat ze zich versprak en ik deed op mijn beurt weer alsof ik haar niet hoorde. Dat zette mij aan het denken.
Veel reacties ook op het commentaar van Ernst. Laat overigens helder zijn dat ik nu juist wilde aanstippen dat de PVV-stemmer niet per definitie uit het arbeidersmilieu komt, zo blijkt uit mijn blog én uit de reacties die daarop volgden. De PVV stemmer als arbeider is juist het beeld dat door de media geschapen is maar dat niet blijkt te kloppen. Zie de eerste reactie van René en mijn commentaar daarop.
hallo,
ik begrijp niets van dit artikel.
In het begin heb je het over je vriendin die PVV hebt gestemd en daarna vertel je dat het bedrijf waar ze werkt failliet is gegaan en zij een ander baan heeft gevonden i.p.v. een uitkering te nemen. Daarna vertel je de vroegere jaren waar je wel makkelijk aan een uitkering kon komen.
Je springt van de hak op de tak en ik begrijp niet wat je precies wil zeggen.
Alsof alle PVV stemmers hard werken. Ik ken zelfs iemand met een uitkering die PVV stemt. Geloof me deze persoon zal het eerste merken als Wilders aan de macht komt.
En ik krijg de indruk alsof het een schande is als je een uitkering hebt. De afgelopen jaren zijn de regels erg verscherpt. Als allochtoon wordt ze zelfs 2x gekeurd als je een uitkering neemt. En geloof me mensen met een uitkering komen echt niet aan de bak, ze verdienen meer respect. En anders vind een baan voor ze of neem ze zelf in dienst.
Mensen mogen van mij best op de PVV stemmen. Als ze dat maar niet doen uit emotie of zonder de standpunten van deze beweging te weten.
Ik merk wel op dat mensen niet naar PVV gaan omdat ze deze zo fantastisch vinden, maar omdat ze zijn vervreemd van de rest.
Veel mensen zijn het niet eens met de PVV. Als ze deze beweging beter leren kennen haken ze ook van de PVV af.
D66 lijkt trouwens veel op GroenLinks ;D
D66 is iets meer liberaal.
‘De media’ schept allerlei beelden en is vooral bezig zichzelf in een goed daglicht te zetten voor de partijen die op dit moment aan de macht zijn. Het zou immers voor hen heel vervelend voor hun zijn als de zakken geld van de overheid niet bij hun terecht zou komen. Waar dit toe leidt is media die denken dat zij moeten bepalen wat goed en wat slecht is en waar dus het beeld gemanipuleerd wordt.
Op zich een trend die al jaren duidelijk is en waar D66 zo nu en dan de vruchten van plukt maar waar het soms ook de nadelen van ondervind. Wie herinnert zich dat na de kamerverkiezingen zoveel mogelijk werd geprobeerd om D66 in de marge te drukken. Het is aan de fractie te danken dat dit niet meer gebeurd en dat de situatie inmiddels anders is.
Ik vind het jammer dat je dit eigenlijk nu pas constateert. De reden dat veel mensen naar D66 en PVV (ja, ik noem ze in een adem) overstappen is namelijk de relatief ondubbelzinnige boodschap die wordt uitgedragen. Helder duidelijk. Dat geldt niet voor de PVDA en CDA en de onzichtbare VVD. Veel mensen herkennen zich simpelweg hier niet meer in en zoeken een uitweg. De boodschap van de PVV is misschien in dit huis abject, maar duidelijk is hij wel. Zeker als je met de problematiek te maken hebt waar de PVV tegen ageert en waar veel partijen allesbehalve een luisterend oor voor hebben.
Misschien dat je dat onderbuik moet noemen, maar als je in sommige wijken komt of sommige situaties ziet kun je daar toch echt niet de ogen voor sluiten. Persoonlijk denk ik dat de standpunten van D66 zeer doordacht zijn, echter ik denk wel dat dit – ook als het gaat om ‘onderbuikzaken’ nog beter verteld mag worden. Dat heeft ‘ons’ ook bij Europa geen windeieren gelegd.
Beste Serkan,
Dank voor je bericht. Het was beslist niet mijn bedoeling mensen met een uitkering in de hoek te zetten. Juist in deze tijd mogen we dankbaar zijn dat we dergelijke voorzieningen hebben. D66 heeft immers als een van de motto’s: “Beloon prestatie en deel de welvaart.”
In mijn blog uitte ik mijn verbazing dat mijn jeugdvriendin geen uitkering wilde.
Groet, Sanna
Interessante blog!
Ik vind de logica van Bert een heel gevaarlijke omdat hij eigenlijk net zo generalistisch over PVV-ers denkt als PVV-ers over moslims lijken te denken. De Nederlandse maatschappij is niet meer zo eenvoudig in te delen in klassen of intellectuele stromingen. Ik ken genoeg academici die Geert Wilders zeer sympathiek vinden en zich daarbij niet laten leiden door onderbuikgevoelens. En lang niet elke bierdrinkende ‘couch potatoe’ stemt PVV.
De kracht van D66 is juist dat zij uitgaat van het individu en vanuit niveau moet je ook deze problematiek benaderen. En welke keuzes een individu maakt in het politieke spectrum laat zich niet vangen in cliché’s of stereotypen.
Mijn inziens is de PVV aantrekkelijk voor twee stromingen binnen de Nederlandse bevolking.
De eerste bestaat uit een groter wordende groep mensen die hun vraagtekens zetten bij het integratiebeleid van het kabinet en lager overheden en de manier waarop de multi-culturele samenleving zijn dagelijkse gangetje gaat. Zij hebben problemen met de manier waarop omgegaan wordt met de onvermijdelijke problematiek die immigratie nu eenmaal met zich meebrengt. Omdat die problematiek de afgelopen dertig jaar ontkend werd of afgedaan als ‘racisme’, is er nu een situatie ontstaan die ernstiger is dan ie had moeten zijn. Veel mensen nemen dat de gevestigde politieke partijen, en dan met name de regeringspartijen, kwalijk en terecht. Die mensen (afkomstig uit alle lagen van de bevolking, jong en oud, links en rechts, etc.) kunnen stemmen op de PVV gebruiken als middel om hun onvrede te uiten en daar is in ons huidige politieke systeem miks mis mee. Zij staan niet per sé 100% achter de ideeën en methodes van Wilders en zullen zich van hem afkeren als hij te ver gaat. Het resultaat is hopelijk dat andere partijen een signaal krijgen om als de sodemieter aan de slag te gaan.
De tweede groep PVV-stemmers baart mij meer zorgen. Mensen uit die groep zien Wilders als een Messias die al hun problemen wel even zal oplossen. Zij volgen Wilders blindelings als een soort popster en zijn in het geheel niet kritisch ten aanzien van zijn ideeën. Dit manifesteerde zich eerder bij Pim Fortuyn. Het probleem is hierbij dat je als verstandige partij kunt praten wat je wilt, onjuiste beweringen kunt ontkrachten met feiten wat je wilt, je gaat deze mensen niet bereiken. Zij hebben een afkeer van de politiek, behalve van Geert. En zij gaan hem carte blanche geven als ze de kans krijgen. En dat willen we niet, want Geert gaat de problemen niet oplossen. Als aanjager is ie prima op zijn plek, als oplosser absoluut niet.
Wat D66 moet doen is zich primair direct richten op de eerste groep, de signalen serieus nemen en een intelligent alternatief bieden. De meeste mensen zijn weldenkend en staan open voor verbeteringen.
De tweede groep kan niet direct benaderd worden.Een deel ervan wel indirect door verbeterde leefomstandigheden voor hen te realiseren en duidelijk te maken hoe dat tot stand is gebracht. Maar het andere deel zal altijd op zoek zijn naar een profeet, of ie nou Mohammed heet of Geert.
Hoi Sanna!
Toevallig stuitte ik zojuist op jouw blog. Tja, dat “oude vriendinnetje” ben ik natuurlijk!
Allereerst een correctie: ik liet me echt niet “per ongeluk” ontvallen PVV gestemd te hebben hoor! Wel voel ik me ongemakkelijk bij die keuze. Klinkt dat dubbel? Dat is het ook.
In jouw blog artikel (entry, post… hoe noem je dat?) vermeld je niet mijn motivatie om voor de PVV te stemmen. Als dat de strekking van jouw boodschap niet dient hoeft dat natuurlijk ook helemaal niet, maar ik wil die motivatie op deze manier toch even aangeven.
Ik heb niet op de PVV gestemd omdat ik het volkomen eens ben met Geert Wilders en de zijnen. Je weet hoe hard ik gevochten heb om mijn “broertje” uit Sierra Leone een veilig onderkomen in “ons” land te kunnen bieden.
Nee, ik heb op de PVV gestemd omdat ik vind dat de andere partijen veel te politiek correct bezig zijn en eens wakker geschud moeten worden.
Daarom heb ik Wilders mijn steun betuigd, bij een, in mijn ogen, voor Nederland minder belangrijke verkiezing.
Bij de komende verkiezingen in 2011 zal ik niet voor de PVV stemmen. Maar ik hoop wel dat de dames en heren in Den Haag wakker geschud zijn door de verkiezingsresultaten.
Ik heb zeker niet de illusie dat mijn stem nou echt Den Haag op haar grondvesten heeft doen schudden. Maar ik heb tenminste mijn frustraties kunnen uiten op de manier die de moderne democratie ons biedt.
San, bij ons is uit het oog gelukkig nooit uit het hart gebleken. Als wij elkaar, soms na jaren, weer spreken, kletsen we alsof we elkaar gisteren nog zagen. Dat is voor mij vriendschap. Veel succes op de politieke weg die je in bent geslagen. Ik sta langs die weg en juich je toe!
Love you, always have and always will!
Carola
PS Met betrekking tot jouw laatste zin… het hoeft met mij niet goed te komen, het gaat al goed met mij! ;o)
X
C