Tijdens het opruimen van mijn boekenkast kwam ik “de Amerikaanse uitdaging” van Jacques Servan-Schreiber tegen. In de jaren zeventig een belangrijk boek over de groeiende wetenschappelijke, technologische en industriële achterstand van West-Europa op de Verenigde Staten. We hadden er beter naar moeten luisteren destijds. Servan-Schreiber daagde destijds ook onze samenlevingen uit.
Dat woord “uitdaging” bleef een beetje rondzeuren in mijn bescheiden brein.
Bijna tegelijkertijd viel het Leiderdorps Weekblad op de mat met daarin een werkelijk megalomane VVD advertentie. Nou zijn we dat megalomane wel gewend en daar kijkt niemand in Leiderdorp echt meer van op. De VVD wil een bepaald beeld uitstralen. Dat is een eigen verantwoordelijkheid van die partij en we geven ze graag die ruimte.
Toch doet het me onweerstaanbaar denken aan mijn neef Willem. Als hij ergens binnen komt is de kamer gelijk vol. Iedereen krijgt gevraagd of ongevraagd een uitgebreid college over hoe wij het met Willem getroffen hebben en hoe blij Willem wel met zichzelf is. Nu heeft Willem een tamelijk publieke functie en kan iedereen vrij gemakkelijk zien dat Willem het vooral moet hebben van vondsten en ideeën van anderen die dan door Willem welbespraakt worden benut voor een nieuw “Ik en mijzelf”-verhaal. Ondanks zijn weinig bescheiden presentatie kan je best lachen met Willem.
In de Blauwe Stier is geen ruimte voor nuance. Niets komt van de rest van de raad, de ambtenaren of coalitiegenoten. Ook als de VVD ergens nauwelijks een aandeel in heeft gehad is een goed resultaat onmiddellijk een VVD resultaat. Erger nog, ook als de VVD aanvankelijk tegen was, wordt een goed resultaat onmiddellijk een VVD resultaat. Een mooi voorbeeld is het “digitale burger panel” van de raadswerkgroep Bestuurlijke Vernieuwing. Door raadslid Tineke Meiners radicaal neergesabeld en doodleuk door wethouder van der Eng in het college ingebracht en ingevoerd. Een succes blijkt nu en dus een VVD succes.
Ik begrijp achteraf waarom het woord uitdaging zo is blijven hangen. De VVD heeft ons uitgedaagd. Ik vind dat we die uitdaging moeten aannemen.
Als mijn neef Willem weer op dreef is zie je vaak dat anderen hun aandacht met veel nadruk richten op iemand anders en hem vragen even te wachten. Als het echt te gek wordt is er altijd wel iemand die hem even apart neemt.
Misschien moeten we de VVD anders uitdagen. Niet door de Blauwe Stier te analyseren en te vertellen welke punten helemaal niet uit de VVD koker komen, of waar de eer in ieder geval gegeven hoort te worden aan een coalitiegenoot of iemand uit raad of ambtenarenkorps, maar meer door de VVD zelf uit te dagen.
Een paar voorbeelden. Wethouder van der Eng (D66) is op dit ogenblik maar wat trots op zijn nieuwe gemeentehuis. Niet dat D66 het daar zou hebben gebouwd maar nu Michiel van der Eng er voor verantwoordelijk werd gemaakt wilde hij het heel graag mooi, binnen de tijd en binnen het budget doen. Twee brede scholen (oude dorp en West) wachten op realisatie. De uitdaging voor de VVD wethouder: Ook doen binnen het budget, binnen de tijd en nog een beetje mooi en breed ook.
Twee uitdagingen aan het adres van VVD wethouder Zilverentant. We wachten al lang op de sportnota. Laat het een echte liberale nota worden zonder allerlei slinkse subsidies en met veel ruimte voor het individu en eigen initiatief en verantwoordelijkheid.
En de onderwijsnota: laat zien dat je het veld kent, daarmee communiceert en de mogelijkheden die je als wethouder hebt benut.
Laatste uitdaging: bestuurlijke vernieuwing. De raad heeft een werkgroep die, zoals het er nu uit ziet, niet veel verder zal komen dan het weer opnieuw in het leven roepen van het politiek café. Door vooral verzet van de VVD is iedere andere vernieuwing tegengehouden. Ik daag de VVD uit nu ook het politieke proces in Leiderdorp zo te vernieuwen dat geïnteresseerde burgers daaraan deel kunnen hebben, het kunnen snappen en daardoor geboeid kunnen worden. Die burgers die willen dat nou juist zo graag. Betrek ze er echt bij!
Servan-Schreiber wilde dat we van de Amerikaanse uitdaging zouden leren. Laten wij ook wat nuttigs doen met elkaars uitdagingen.
Ed Grootaarts.