Parijs, Place de la Bastille, 6 mei 2012, 20.00 uur: een enorme massa heeft zich verzameld om na 17 jaar rechts bewind eindelijk weer een linkse president te begroeten. Hoewel op 8 mei traditiegetrouw in Frankrijk de bevrijding wordt gevierd, valt dit in 2012 twee dagen eerder. Aanhangers van nog geen 20 jaar oud zijn verlost van de ‘gnoom’ of de ‘dwerg’, zoals de zittende president van 1 meter 65 wordt aangeduid: alsof Sarkozy persoonlijk hun leven heeft verwoest. Vanuit het provinciestadje Tulle spreekt Hollande de natie toe: hij wordt een president voor iedereen, zet zich in voor broederschap, rechtvaardigheid en de jeugd. De avond kan niet meer stuk voor links Frankrijk.

Met een calvinistische blik op de wereld vraagt het land van Hollandes voorouders zich af waarom hij en niet Sarkozy, die immers in Europa tijdens de crisis samen met de Duitse bondskanselier Merkel een voortrekkersrol speelde, het begrotingspact erdoor kreeg en ook tijdens de crisis in Libië en Ivoorkust doortastend optrad. Sarkozy was zelfs in zijn privéleven opzienbarend en brak alle records: hij is de enige president die in functie scheidde, trouwde en ook nog eens vader werd.

Duidelijk is dat er veel tegenstand is binnen Frankrijk ten opzichte van Sarkozy en dat binnenlandse argumenten tellen. (Ambtenaren)salarissen bevroren, afnemende koopkracht, geflirt met het extreemrechtse Front National en rijken bevoordelen zijn Nicolas Sarkozy zwaar aangerekend. Liever zelf meer belastingen betalen dan nog vijf jaar Sarkozy. Daarnaast heeft Hollande een eigenschap waarvan Sarkozy niet eens het bestaan weet: kalmte. In het enige debat bracht de statige Hollande zijn immer bewegelijke tegenstander van zijn stuk door een verkapte eedaflegging en meer dan tien keer met zijn “moi, président de la République” te verklaren waar hij voor staat. Sarkozy werd er zowaar stil van.

Hollande is echter een weinig te benijden man. Europa kijkt argwanend naar de enige socialistische EU leider in crisistijd –een grote overeenkomst met de eerste socialistische president Mitterrand- en hij zal waarschijnlijk toch grotendeels met het begrotingspact mee gaan. Zijn overwinning is daarnaast erg nipt met een kleine 52%. In juni 2012 volgt al direct een krachtmeting tijdens de parlementsverkiezingen. Een linkse meerderheid is nodig om stabiel te regeren. Het anti-Sarkozy sentiment is in Frankrijk echter zo sterk, dat zelfs de aanhang van Marine Le Pen op Hollande heeft gestemd. Daarnaast heeft een hoog percentage blanco (6%) gestemd. Dat vertekent de uitslag erg.

Door het Franse districtenstelsel is het bijna onmogelijk voor het Front National om zetels te veroveren, maar het taboe op de partij van dochter Le Pen verdwijnt langzaamaan. PS en UMP gaan beiden stelselmatig samenwerking met Front National uit de weg. In districten waar een FN kandidaat de tweede ronde haalt, maken zij afspraken waarbij de PS of UMP zich terugtrekt om zo een meerderheid voor een Front National kandidaat te voorkomen. Beter zou het zijn wanneer zowel PS als UMP eens serieus aandacht besteedt aan de achterban van het Front en hen op inhoudelijke argumenten bestrijdt. Niet door Front à la Sarkozy naar de mond te praten en achteloos standpunten over te nemen tegen Halal vlees of stemrecht van buitenlanders bij gemeenteraadsverkiezingen, maar door stelling te nemen tegen vooroordelen en zich in te zetten voor een betere positie van groepen in een achterstandpositie en vooral banen te scheppen. Anders kan het Front National wel eens voor een hele nare verrassing zorgen over vijf jaar….

Tunis, 14 april 2012
Door Sjoerd Warmerdam

Vol spanning druppelden de Tunesische deelnemers vrijdagavond één voor één binnen. Tot onze vreugde was de opkomst groter dan wij vooraf hadden gedacht en gehoopt. Met dertig jonge en bevlogen Tunesiërs en een vijftiental Nederlanders die stonden te stuiteren van enthousiasme begonnen we aan de “ice breaking session”. Door middel van grappige spellen (mep je buurman met een krant!) en soms ook ontroerende kennismakingsspellen -waar zie je jezelf over 10 jaar?- kwamen we erachter dat wij veel met elkaar gemeen hebben, maar belangrijker nog: dat wij de komende dagen ontzettend veel van elkaar kunnen leren.

Uitgeslapen en zonder alcoholzweet, een uitzondering voor een conferentie georganiseerd door de Jonge Democraten, zaten wij op zaterdagochtend klaar voor de eerste trainingen. Tijdens workshops over internationale samenwerking, campagne voeren en train-de-trainer sessies discussieerden wij over de toekomst van Tunesië en over democratie en Liberalisme in het algemeen.

Hoe geweldig en leerzaam de sessies ook zijn, de kennisuitwisseling die velen het langste bij zal blijven zijn de persoonlijk verhalen en gesprekken tussen de trainingen door. Tijdens het eten van het zoveelste mierzoete koekje vertelt Marwen, een van de Tunesische deelnemers, hoe hij de Jasmijn Revolutie beleefde. Zijn vader was sceptisch en was ervan overtuigd dat de beëindiging van het dictatorschap van Ben Ali een onmogelijke opgave zou zijn. Slechts twee dagen later kwam Marwen met tranen in zijn ogen thuis en vertelde aan zijn vader dat het gelukt was Ben Ali van zijn troon te stoten.Gepassioneerd legt Marwen uit wat de Revolutie voor Tunesische jongeren betekent: “Now we Tunisians finally have the idea that we can. Just like Obama says it, yes we can. But Tunisians also do!”

Het modebeeld in Tunis vertoont sterke overeenkomsten met dat van Istanbul. De mannen van een jaar of dertig dragen petjes en jeans, en leren jasjes of sportieve vestjes. De dames kleden zich over het algemeen zeer westers: Hoge hakken, losse haren en een stevige eye-liner. Dames die hoofddoekjes dragen zijn ook goed vertegenwoordigd in het straatbeeld en een absolute minderheid draagt een niqab of andere zeer traditionele kleding.

Waarom is dat belangrijk? Terechte vraag! Ik wil dit vermelden, omdat Elsevier vorige week een artikel bracht met als titel: “Geen zomerjurkje meer te zien”. Redacteur Gerbert van der Aa beschrijft in dit stuk hoe fundamentalisten in Tunesië de macht naar zich toe trekken ten koste van de seculieren. Van der Aa gebruikt het woord ‘zomerjurkje’ in deze context als een overkoepelende beeldspraak voor algehele Westerse en seculiere invloeden in Tunesië. Op basis van wat wij hier de afgelopen twee dagen om ons heen zagen -de reclame uitingen, de mode, de gesprekken met taxichauffeurs- klopt deze beeldspraak niet.

Daarbij moet uiteraard wel duidelijk onderstreept worden dat een land wat een jaar geleden nog in staat van revolutie verkeerde niet in een paar dagen te doorgronden is. Zeker niet als je alleen in de hoofdstad verblijft. De politieke situatie is hier uiterst complex en is zelfs voor Tunesiërs zeer moeilijk te begrijpen. Dat leerden wij toen wij gisteravond voor het eerst kennis maakte met de Tunesische deelnemers aan deze conferentie. Want Elsevier redacteur van der Aa heeft gelijk als hij stelt dat er onder de liberale jongeren zorgen leven over de heersende Islamitische Ennahda partij, maar hij heeft het mis als hij zegt dat er geen “zomerjurkje” meer te zien is.  Een veelgehoorde zin die wij gisteravond bij de kennismaking hoorde was: “Wie geen revoluie heeft meegemaakt, heeft géén idee dat betekent.”

Door Iman Pieter Duin

Om 17:10 lokale tijd landde vlucht TU.789 vanuit Amsterdam op Tunis Airport. Onder de passagiers bevonden zich tien Jonge Democraten die de komende vier dagen deelnemen een cultureel en politiek uitwisselingsprogramma met Tunesische liberale jongeren.

Goed voorbereid en een tikkie uitgelaten kwamen we zo’n vijf uur eerder aan op Schiphol. Onze tassen gevuld met -niet alleen kleding- maar ook voldoende programmaboekjes, deelnemerslijsten, draaiboeken en Delfts Blauw als typisch Hollandse presentjes voor onze Tunesische leeftijdsgenoten. Na de laatste inkopen gedaan te hebben op het viegveld vlogen we met een snelheid van zo’n 900 kilometen per uur in een Airbus A320 richting één van de Europese zuideburen.

Drie taxi’s brachten ons vervolgens naar Hotel Princesse waar we een uurtje de tijd namen om de chillzone te betreden. De zoektocht naar een geschikte eettent verliep medium succesvol. Het restaurant dat ons werd aangeraden konden we helaas niet vinden, maar -zoals de meester zegt- “elk nadeel heb z’n voordeel”, want hierdoor kwamen we wel in contact met een vriendelijke oude dame. Zij bracht ons naar “Rodeo Happy Food”.  De dame belde vervolgens haar dochter en prompt schoven zij beide bij ons aan tafel, om met ons te dineren en om veel, heel veel te vertellen over het land waar Arabische lente ruim een jaar geleden begon.

Onze eerste dag eindigde in een typisch Arabisch theehuis. Zo’n donkere tent waar men lurkt aan waterpijpen en danst op slepende en live gespeelde Arabische muziek. Inmiddels is de nacht gevallen over Tunis en in onze hotelkamers horen we de straatgeluiden en de muziek van het nachtleven. Dit was het voor nu, maar wees niet getreurd, want morgen verschijnt op deze plek weer een verse update van onze belevenissen in Tunis.

Door Iman Pieter Duin

Morgen vertrekken tien Jonge Democraten voor vijf dagen naar de Tunesische hoofdstad Tunis om daar kennis te maken met politiek geïnteresseerde jongeren uit het land waar zestien maanden geleden de Arabische Lente begon. Het doel van de reis is om ervaringen uit te wisselen en kennis te delen. Wij organiseren seminars en workshops over uiteenlopende onderwerpen: Hoe organiseer je bijvoorbeeld een politieke jongerenorganisatie? Welke campagnetechnieken kun je gebruiken in verkiezingstijd? Hoe werkt een formatie? En wat is eigenlijk het belang politieke communicatie? Deze en andere vragen komen tijdens verschillende programmaonderdelen aan de orde. Daarnaast zijn wij geïnteresseerd in de visie en toekomstidealen van onze Tunesische leeftijdsgenoten. Welke impact heeft een revolutie op je? Hoe betrokken zijn Tunesiërs bij politiek? En hoe zien zij de toekomst voor zich? Wat zijn hun dromen en idealen? Op zondag houdt D66 Europarlementariër Marietje Schaake een lezing over haar werk als Europees volksvertegenwoordiger. Het belooft een buitengewoon boeiende en leerzame trip te worden waar mogelijk nieuwe samenwerkingsverbanden en vriendschappen uit voortvloeien. Gisteravond was er een voorbereidingsavond in Utrecht en één ding is duidelijk: Wij hebber er allemaal waanzinnig veel zin! Vanaf vandaag kun je hier dagelijkse een blogpost verwachten met een korte impressie onze ervaringen in Tunesië.

Zestien maanden geleden; een korte terugblik
Armoede, prijsstijgingen, corruptie en vernederingen dreven de 26-jarige Tunesische straathandelaar Mohammed Bouazizi ertoe om zichzelf in brand te steken. We spreken 18 december 2010 in de Tunesische stad Sidi Bouzid. De demonstraties en onrusten die volgden mondden uit in een revolutie tegen dictator Ben Ali. Het duurde niet lang voordat de protesten oversloegen naar omringende landen en verder. In Libië, Egypte, Syrië, Jemen en  Bahrein gingen mensen de straat op om te demonstreren tegen regimes die hen jarenlang onderdrukte. De Arabische Lente was een feit. Momenteel is het in sommige van deze gebieden nog steeds erg onrustig. In Syrië is een burgeroorlog gaande die honderden mensenlevens per dag eist. In Tunesië, daarentegen, is het op dit moment relatief rustig. Ben Ali is gevlucht en in oktober waren er voor het eerst sinds de revolutie verkiezingen.  Sindsdien wordt het land geregeerd door een coalitie van drie partijen waarvan de Islamitische Ennehda Partij de grootste is.

Op de bank in Utrecht, na een dik half etmaal non-stop slapen, met de laptop op de schoot. Als ik mijn ogen dicht doe, ben ik in Bakoe. Zo voelt het. De afgelopen 72 uren vlogen voorbij.

Een rijk land met arme inwoners. Al vlug ben je in Azerbeidzjan geneigd zo over de bevolking te denken. Niets is minder waar. De potentie van dit land is groot. De mensen met wie wij spraken, snakken naar de vrijheid om te zeggen wat ze denken, om te luisteren waarnaar ze willen, om aan de democratische knoppen te draaien die wij “eerlijke verkiezingen” noemen. Om niet over hun schouder te hoeven kijken om te zien of ze gevolgd worden. Ze snakken naar het moment waarop de oligarchen achter de tralies verdwijnen.

Woensdagavond sloten we het seminar af met een bezoek van D66-Europarlementariër Gerben Jan Gerbrandy en VVD-Europarlementariër Jan Mulder. De dertig seminardeelnemers werden aangenaam verrast door de betrokkenheid van de EU met de situatie in het land.

Op donderdag spraken we met vertegenwoordigers van internationale organisaties, maar ook met de Nederlandse Ambassadeur – die vanuit zijn piepkleine kantoor de belangen van de Nederlandse overheid in Azerbeidzjan representeert. De wil om veranderingen op het gebied van mensenrechten en democratie teweeg te brengen, en de economische belangen van Nederland en de EU in Baku staan haaks op elkaar, zoveel bleek eens temeer.

Wat me nog het meeste bij zal blijven is het openhartige gesprek met journaliste Khadija Ismayilova, die vertelde hoe ze als bekende onderzoeksjournaliste zowel privé en in haar werk wordt gechanteerd en bedreigd. Hoe Azerbeidzjan talloze journalisten en activisten gevangen heeft, maar hoe zij weigert te stoppen met haar werk. Hoe, omdat ze bekend is, en vrouw, voor haar de kans om opgepakt te worden iets kleiner is dan voor anderen. En hoe de situatie in het land eigenlijk alleen veranderen kan door druk van buitenaf in combinatie met protest van binnenuit. Hoe moeilijk dat is in een land waarin een dictator bepaalt wat wel en niet gepubliceerd wordt. In een land waar onvrede met de situatie in zowel binnen- als buitenland wordt afgekocht door miljarden dollars aan olie-inkomsten.

Op zaterdagavond 26 mei organiseert D66 samen met andere organisaties een alternatief songfestival. Het kan geen kwaad eens verder te kijken dan de overdreven pracht en praal die president Aliyev en zijn regime hiervoor optuigen. Zet dit evenement alvast in je agenda!

Vandaag ben ik bij de persconferentie van Khadija Ismayilova geweest (zie ook de 1vandaag uitzending met Gerben-Jan Gerbrandy). Khadija is een onderzoeksjournaliste. Zij heeft de afgelopen periode onderzoek gedaan naar corruptie in Azerbeidzjan. Niet geheel onverwacht kwamen steeds de namen van familieleden van president Aliyev boven tafel. En hoe los je dat op als dictator?

7 maart werd Khadija geconfronteerd met de ‘oplossing’. Ze ontving een berichtje met de boodschap ‘hoer, houd je gedeisd of je zult ten schande worden gebracht’. Khadija heeft dit niet gepikt en is naar het OM gestapt. Het OM heeft niet gereageerd en opeens verschenen er beelden van haar op internet . Niet zo maar beelden. Seksfilmpjes… Khadija met haar eigen vriendje in haar eigen huis!

Uit onderzoek blijkt dat er drie camera’s geinstalleerd zijn in haar huis. Het OM heeft besloten een onderzoek te openen naar inbreuk op privacy. Khadija neemt daar geen genoegen mee. Zij eist tevens een onderzoek naar het bedreigen van een journalist. Aliyev heeft echter niet alleen overal ogen, hij heeft ook de touwtjes stevig in handen. Het OM weigert zo’n onderzoek namelijk pertinent.

Echt lekker zal ik niet slapen vanavond. Toch benieuwd of er in mijn hotelkamer ook camera’s hangen. Hoe zou ik die kunnen ontdekken?

Na de sessie over lobby strategieën, zijn we doorgegaan met hoe deze plannen te financieren. Hier kwam duidelijk naar voren dat men veel wil en nodig heeft. Door de grote ambities is het moeilijk om prioriteiten te stellen. Begrip valt hier zeker op te brengen. Want wat als een vriend of vriendin van je is opgepakt en je wilt deze persoon vrij krijgen? Diegene heeft een advocaat nodig om vrij te komen. Maar kan deze advocaat alles in zijn eentje? Wil je politieke druk opvoeren door buitenlandse hulp in te roepen? Of wil je op straat campagne voeren voor de vrijheid van je vriend of vriendin? Kortom, de Azeri hebben veel hulp nodig om hun ideaal te bereiken, vrij te zijn.

Bij afloop van de sessie over lobbyen, zijn we met z’n allen pizza gaan eten. Dan kom je ook persoonlijk in gesprek met de deelnemers. Zo kwam ik in gesprek met een meisje die vertelde dat ze oorspronkelijk uit Nagorno Karabach kwam, maar al sinds 1993 in Baku woont. Op haar derde moest ze met haar familie vluchten omdat ze anders niet meer veilig was. Haar grote droom was om nog een keer terug te gaan naar geboortegrond, iets wat ze in komende 10 tot 20 jaar nog niet ziet gebeuren…

Als afsluiter van de dag hebben we in de avond een lagerhuis debat georganiseerd. Onder leiding van Sam (en met behulp van een vertaalster) heeft men over verschillende zaken gediscussieerd, zoals wie is er voor de natiestaat en welke kleur is beter(rood of blauw). Men was niet bekend met deze stijl van debat, maar ging wel volop in het spel mee. Na het spel zijn wij als seminar-team als afsluiting van de dag een Turkse bar ingedoken om alle nieuwe ervaringen te laten bezinken….

Na een enerverende eerste dag te hebben beleefd (bijv: taxichauffeur die seminar lokatie niet kon vinden of geen deelnemerslijst hebben) had ik de eer om vandaag een training te mogen geven over hoe je een lobbystrategie kan formuleren en hoe je je een plan opstelt om dit financieren. Dit sloot aan op de sessie van Manon de dag ervoor. Samen met de deelnemers heeft zij een stakeholders kaart gemaakt om te bepalen wie belangrijk voor hen zijn.

Vanuit haar sessie kwamen een paar organisaties naar voren: IFLRY, LYNC (Liberal Youth North Caucasus), FNF (Friedrich Nauman Foundation) en het Europees Parlement. Met de informatie die tijdens de sessie van vandaag naar voren kwam hebben we de deelnemers twee opdrachten meegegeven. Eerste opdracht was het schrijven van een lobbyplan volgens de lobby cascade, een lijst met vragen over wat ze willen bereiken en hoe ze dit willen bereiken.

In groepjes heeft men een plan geschreven en daarna gepresenteerd. Duidelijk werd meteen dat voor elke groep het doel was om te strijden voor vrijheid van meningsuiting en de vrijlating van politieke gevangenen. Waar het doel duidelijk was ook helder dat aan de weg er naar toe nog wel gesleuteld mag worden. Wat tevens opviel was dat de vrouwelijke deelneemsters een stuk mondiger waren. Later vandaag meer over de dag van gisteren….

“I am just talking about my country with you, they cannot do anything to me now.” Welkom in Bakoe, Azerbeidzjan. De Jonge Democraten en IFLRY zijn hier om trainingen te geven aan lokale jongerenorganisaties over zichtbaarheid. 

Azerbeidzjan is een autoritaire staat. President Aliyev is de zoon van president-af Aliyev, wat toch al een indicatie is dat er iets niet helemaal goed zit. Geholpen door een flinke oliesector kon deze man meer mensen aan een baan helpen en grote projecten beginnen, maar dat betekent nog geen duurzame verbetering van de levensomstandigheden. Een grote glazen kantoorvilla naast een kartonnen krot geeft je ook te denken over de prioriteiten van de zogenaamd democratische regering. 

De jongeren die we hier ontmoeten zien deze omstandigheden om zich heen, maar hun kritiek komt hen soms duur te staan. Sommigen worden in de gevangenis gegooid, maar de meesten worden geconfronteerd met een gebrek aan publiciteit, propaganda tegen hun organisatie en geldtekorten. Even een fundraising-event houden wordt door de regering onmogelijk gemaakt, en door deze continue tegenwerking heeft deze generatie zich nooit kunnen trainen in het leiden van hun vereniging, of het organiseren van politieke acties. 

Deze week proberen we die generatie (onze generatie) te helpen om de trend te keren. Met het Eurovisiesongfestival dat binnenkort in Bakoe wordt gehouden staat het land in de spotlights, en deze jongeren zijn van plan van zich te laten horen. Als we daar ons steentje aan bij kunnen dragen, kunnen we tevreden huiswaarts keren.

Komende dagen blijven we bloggen!