door Jelger Groeneveld
Het is bij vele lezers niet onbekend dat Abchazië een afvallige autonome provincie is van Georgië, welke zich sinds de korte Georgisch-Russische oorlog in 2008 nog verder heeft afgescheiden en zich in de onafhankelijkheid officieel gesteund ziet door Rusland. Er lijkt zich een haat-liefde verhouding af te spelen tussen de regeringen van Rusland en Abchazië. Moskou ziet in Abchazië een strategisch militair bastion, vooral voor eigen geopolitiek gewin. Iets wat elke maand verder bevestigd wordt. Het is moeilijk te ontkennen dat er sprake is van sluikende annexatie. De militaire expansie van de Russen in Abchazië is in tegenspraak met het zogenaamde 6-punten akkoord dat de Franse regering in 2008 heeft weten af te dwingen. De internationale wereld kijkt verder een beetje lankmoedig en machteloos toe hoe Rusland in steeds hoger tempo de Zuidelijke Kaukasus terug claimt als haar achtertuin. De door het Kremlin sinds afgelopen maand officieel in Abchazië gestationeerde S-300 lange afstands luchtdoelraketten, onder het mom van luchtverdediging, zijn een laatste bevestiging van de herbewapening die ver boven normale verdediging en vredeshandhaving uitstijgt. Deze raketten stonden er heimelijk al sinds herfst 2008, maar bij het 2-jarig jubileum van de oorlog vond Moskou het wel gepast om officieel uit de kast te komen. Abchazië heeft de grootte van Gelderland en Overijssel bij elkaar. In Nederland zouden we het een kanon noemen om een mug uit de lucht te schieten. Daarbij is het vermeldenswaardig dat de Georgische krijgsmacht geen fatsoenlijk militair gevaarlijk vliegtuig (meer) heeft. En dat het dat op korte termijn ook niet krijgt.
Voor veel Russen is de Zwarte Zee kust magisch, het is niet voor niets dat plaatsen als Odessa floreerden tijdens de Sovjet tijden. Ook Sukhumi, de hoofdstad van Abchazië, is zo’n badplaats. Woonden er tot de bloedige gevechten in september 1993 nog circa 125.000 mensen in deze provinciehoofdstad, vooral etnisch Georgiërs, nu zijn dat er nog een schamele 40.000. De Georgiërs zijn weggevlucht, veel huizen zijn verwoest, staan leeg, of te koop. De afgelopen jaren hebben met name Russen voor weinig geld onroerend goed met enige allure gekocht. Niet in de laatste plaats vanwege de Olympische Winterspelen van 2014 in Sochi in aantocht, wat op slechts 120 km afstand ligt. De Abchazische regering heeft echter recentelijk een stokje gestoken voor het recht op onroerend goed bezit van Russen in Abchazië. Russisch paspoorthouders zijn niet meer gerechtigd een huis of grond te kopen, iets dat ook met terugwerkende kracht wordt uitgevoerd. En het gaat verder, zelfs hotels of andere ondernemingen van dergelijke aard vallen hieronder. Dit tot ontsteltenis van de bestuurders in het Kremlin.
In eerste instantie kan gedacht worden dat deze maatregel bedoeld is om de onafhankelijkheid meer gewicht te geven (dus ook richting Rusland). Dat men zich niet zomaar door de Russen wil laten platwalsen. Dat het een (symbolische) actie is tegen annexatie, tegen Russificatie. Een sentiment dat ook in de media wordt geuit. Moskou heeft afgelopen maand een gezamenlijke commissie voorgesteld om hier uit te komen, wat tot enige volks- en mediawoede heeft geleidt in Abchazië jegens de Minister President Shamba. Wat blijkt echter, het bestuur in Sukhumi heeft niets tegen (vestiging van) etnisch Russen an sich, maar het wil voorkomen dat gevluchte Georgiërs die nu met een Russisch paspoort rondlopen zich weer in Abchazië gaan vestigen. Alsof dat voor velen nog een serieuze optie is, met de etnische treiterijen die Georgiërs rond Gali ten deel valt. Meer achtergronden zijn hier te vinden.