door Jelger Groeneveld
“Hoe blijf ik aan de macht?” is een veel gestelde retorische vraag in zwakkere democratieën. Niet zelden wordt het antwoord gezocht in veranderingen aan de grondwet. In Georgië heeft President Saakashvili, die aan zijn laatste (grondwettelijke) ambtstermijn als President bezig is, een aantal herzieningen van de grondwet voorgesteld (engelstalige pdf). Het parlement stemt daar nog dit jaar over. Als de oppositie haar zin tenminste niet krijgt om eerst de parlementsverkiezingen van 2012 af te wachten. Sommige oppositiegroeperingen vragen zelfs om vervroegde parlements- en presidentsverkiezingen. Zoals gewoonlijk. En zoals gewoonlijk ageert de President daartegen als zijnde flauwekul.
Een groot thema in de voorgestelde hervormingen is de verschuiving van politieke macht van de President naar de Minister President. Saakashvili zelf noemt het een evolutie naar “European Style”. Prima toch, zou je denken. Maar laat Saakashvili nu ook leider zijn van de grootste partij UNM (United National Movement), en daarmee bij monde van de herziende grondwet premierkandidaat. Saakashvili’s UNM behaalde afgelopen mei bij gemeentelijke verkiezingen, de eerste stemproef sinds de rampzalig verlopen oorlog in 2008, nog een klinkende overwinning. Zit aan deze hervormingen nu een geur die typerend is voor veel staten van de vroegere Sovjet-Unie, of is dit een eerlijke poging tot modernisering en versterking van de parlementaire democratie? Het was onder Saakashvili tenslotte dat in 2004 de grondwet werd herzien waarbij de President juist meer macht kreeg. Daarna is de grondwet nog vier keer aangepast.
De anders altijd ontzettend verdeelde oppositie ziet de bui al hangen en veel burgers denken dat Saakashvili de wijzigingen doorvoert om vooral zelf aan de politieke macht te kunnen blijven. De vraag is of de gewone burger dat eigenlijk wel erg vindt, ondanks de cynisch klinkende observatie. Veel Georgiërs zijn van mening dat de hervormingen in essentie een verbetering zijn.
De extraparlementaire oppositie, die zichzelf vrijwillig buiten de hervormingscommissie heeft gezet ( http://www.civil.ge/eng/article.php?id=21067 ) , lijkt zich vooral te richten op een persoonlijke strijd. Deze oppositiegroeperingen worden veelal geleid door voormalige bondgenoten van de President. Het waren echter juist ook deze groeperingen die tijdens de straatprotesten gedurende het gehele voorjaar van 2009 (succesvol) aandrongen op… grondwettelijke hervormingen.
Tags: Georgië, internationaal