Afgelopen maandag was ik te gast bij de PvdA avond over Houten-Noord. Het ging eigenlijk over woon- en leefkwaliteit. De avond begon met een mooie inleiding van een cultuur-historica die Houten-Noord had doorgefietst met het ontwerp-team van weleer. Haar observaties waren scherp en ik had de nodige ‘Aha-Erlebnissen’. Vervolgens konden we in debat met de verantwoordelijke PvdA wethouders van Utrecht en Houten. Al snel kwam de discussie op de kwaliteit van het vernieuwde centrum, en dan met name het Rond. Gaandeweg het debat bekroop mij het gevoel dat we best moeite hadden om te beschrijven wat nou een kwalitatief geslaagd plein is.
Ik vind het Rond niet geslaagd, nooit gevonden trouwens, maar ook na de recente opknapbeurt niet. Dat komt omdat de kerngedachte van het plein niet is veranderd. Sterker nog: het ziet er nog steniger uit dan weleer door ook de zuidwest kant vol te bouwen. Mijn grootste zorgpunten zijn de uniformiteit van de bebouwing en de afwezigheid van de groenstructuur. Beide zijn een bewuste keuze van de toenmalige stadsarchitect.
Het Rond was geïnspireerd op Il Campo van Siena, inderdaad een boomloos plein, maar vol van diversiteit in de bebouwing, hoogteverschillen, pallazzo en terrassen, en een rijke traditie. Het Rond mist dat allemaal. Een gelijke hoogte, uniforme appartementen en een groot leeg plein, behalve op de donderdagse markt. En vooral altijd tochtig en kil. Niet gewoon koud, maar kil. De jongste uitbreiding met de smal ogende straat naar de Molenzoom maakt het er niet beter op. Het ligt altijd in de schaduw en het is er niet prettig verblijven. Geluid ketst tussen de wanden heen en weer.
De karakteristieke structuur van de Groenzone die twee waterplassen dwars door Houten met elkaar verbindt, ontbreekt plots in het Centrum. Alleen het water liep door. Ik heb die keuze nooit begrepen. Dat groen had juist de kwaliteit kunnen brengen die bijvoorbeeld met de lindebomen op ‘t Plein in het Oude Dorp wel wordt bereikt. Al was er maar één bomenrij doorgetrokken om de verbondenheid van Noord-Oost en Noord-West te symboliseren, dan was het wat mij betreft al goed geweest.
Kan het anders? Natuurlijk kan het anders, namelijk met het doorbreken van de monotone bouwhoogte, meer variatie in bouw en verspringende gevels, een bomenlint in het verlengde van de groenzone, meer terrassen en meer sociaal-culturele en sportactiviteiten op het Rond in het seizoen. Een plein waar mensen verblijven (zoals Il Campo) in plaats van zo snel mogelijk oversteken. Gaan we het dan nu weer veranderen? Nee! Als we flink bij kas zouden zijn, was me dat de investering waard, maar Houten is de komende jaren allerminst goed bij kas. Ik vind het investeren in mensen, onderwijs, wonen en zorg belangrijker dan de beleving van een plein. Dus de tweede revisie van het Rond zal wat mij betreft moeten wachten. Maar laten we alsjeblieft leren van dit plein als we de Slinger inrichten (zie mijn blog over de Slinger).
Voorgaande blogs van Hans van Zijst lees je hier
Tags: Bouwkwaliteit, Het Rond, Houten-Centrum, Slinger