In de openbaarheid gedragen mensen zich anders dan achter gesloten deuren. Bedenk maar hoeveel Pavarotti’s en Callassen hun talenten alleen durven te vertonen onder de warme stralen van de eigen douchekop. Dat is voor politici niet anders. Ook politici handelen anders als iedereen kan meekijken. Premier van alle Nederlanders Wim Kok scheen een dictator te zijn naar eigen medewerkers. Beslotenheid haalt alle remmen weg, positieve én negatieve.

Openbaarheid kan een zuiverende werking hebben. Zo ook in Europa. Een van de grootste Europese problemen ligt paradoxaal genoeg in de lidstaten. Daar wordt 80 procent van het EU-geld uitgegeven en daarbij gaat veel, heel veel mis. Dat is op te lossen, zou je denken. Kwestie van politieke, openbare verantwoording door de nationale ministers van Financiën. Maar helaas, die weigeren dit. Wat een wethouder van de kleinste gemeente nog niet voor elkaar zou krijgen, lukt in Europa wel: weglopen van financiële verantwoording. D66 probeert dit met anderen al jaren aan te pakken. Maar we blijven stuklopen op een grote meerderheid van de lidstaten. Zo bestaat er een soort niet-aanvalsverdrag tussen de lidstaten: val jij mij niet lastig met mijn gesjoemel, dan doe ik niet moeilijk over jouw gerotzooi met EU-geld.

Daarom bedacht ik een list. Ieder jaar bespreekt de Raad van Europese ministers van Financiën het jaarverslag van de Europese Rekenkamer. Daarin staat met naam en toenaam vermeld wat en waar het fout gaat. Maar dat leidt vreemd genoeg binnen deze Raad nooit tot harde conclusies en afspraken over betere verantwoording. Daarom heb ik de Raad gevraagd deze bespreking te agenderen in een openbaar gedeelte van de Raadsvergadering. Dan kan iedereen zien dat de lidstaten samenspannen om maar zoveel mogelijk EU-geld naar eigen land te harken. Uiteraard weigerde de Raad dit verzoek.

Maar na vandaag komt daar hopelijk verandering in. D66-Kamerlid Gerard Schouw heeft vorige week in de Tweede Kamer een motie ingediend, waarin het kabinet wordt gevraagd zich hard te maken voor deze openbare bespreking. Zojuist is deze motie aangenomen. Nu moet minister De Jager met de motie in de hand naar Brussel om een officieel verzoek te doen. Als De Jager slim is, zoekt hij van te voren nog steun voor dit verzoek bij collega´s uit landen die ook meer transparantie willen.

Deze extra druk moet de Brusselse achterkamertjes kunnen openbreken. Alleen dan krijgen we een betere Europese Unie. Nu alleen maar hopen dat de ministers er niet bij gaan zingen.

Zie hier mijn vragen en de antwoorden van de Europese Commissie.