Hoe je informatie kunt beinvloeden, een voorbeeld: het rijk geeft 45 miljoen voor de RijnGouweLijn West en zegt daarbij dat de verwachte reizigersaantallen te laag zijn om de kosten voor een lightrail eruit te halen. Dit in tegenstelling dus wat de provincie zelf altijd heeft beweerd. Deze 45 miljoen is dan ook gebaseerd op vaste busbanen, die wellicht in de toekomst kunnen ‘vertrammen’ (er kan dan alsnog rails worden aangelegd op de plaats waar de busbanen liggen).

Maar wat stelt de provincie? “Het rijk stemt in met de RijnGouweLijn West”. He? Heeft de gedeputeerde de informatie van de staatssecretaris van verkeer en Waterstaat wel goed gelezen, of heeft hij wellicht een andere brief gehad?  Het rijk kan zich dus enkel vinden in de constatering dat er goed OV nodig is – net als D66 dat altijd heeft gedaan – maar ook dat een peperdure lightrail niet de oplossing is – ook net als D66 altijd gesteld heeft.

Ook de exploitanten hebben aan de gedeputeerde aangegeven dat zij weinig vertrouwen hebben in het succes van de RijnGouweLijn gezien de lage verwachte reizigersaantallen. Zij willen dus dat de provincie dus hiervoor de extra kosten opvangt, die ontstaan door te lage reizigersaantallen.

Wat mij betreft is nu het moment aangebroken dat de provincie moet zeggen: ok, ook het rijk constateert nu dat de RijnGouweLijn West niet interessant is om te exploiteren, laten we het proces een halt toe roepen en de aandacht richten op goede en snelle busverbindigen, bijvoorbeeld het doortrekken van de Zuidtangent.

Het college van Gedeputeerde Staten in Zuid-Holland is van mening dat de RijnGouweLijn-Oost niet m.e.r-plichtig is. D66 vond wel, want een m.e.r. is nodig wanneer er onder andere sprake is van invloed op cultuurhistorische panden, zoals in het centrum van Leiden. Gedeputeerde Staten (GS) heeft zich gebaseerd op een advies van de landsadvocaat, maar weigert dat nu openbaar te maken. Statenleden mochten dat advies, onder strikte geheimhoudingsplicht, wel inzien.

De persoonlijke levenssfeer van de landsadvocaat zou namelijk in het geding komen als zijn advies aan GS openbaar zou worden gemaakt (want dat is waar artikel 11 WOB op slaat) terwijl de landsadvocaat een groot deel van zijn werkzame leven publiekelijk bestuursrechtelijke adviezen geeft aan eenieder binnen en/of buiten de rechtszaal. Genoemd artikel wordt blijkbaar graag door bestuurders gebruikt die iets te verbergen hebben anders uitgelegd en opgerekt

Toch ga ik als D66-er het stuk niet inzien. Principieel niet en wel om de volgende reden;
Realiseer je dat je door het stuk in te gaan zien je met handen en voeten gebonden bent aan de geheimhoudingsplicht die GS heeft bedacht. Stel nu dat je geen bevredigend antwoord vindt, en die kans is reeel, kan je er niet mee naar buiten treden en maak je zelf deel uit van een ondoorzichtig circuit…

Dit gaat een Raad van State procedure worden waarbij de provincie Zuid-Holland met echt iets meer moet komen dan een geheim advies. Dit is zo’n beetje waar D66 voor is opgericht: transparant en overtuigend bestuur!

Afgelopen woensdag vond het dan plaats. De lang verwachte Statenvergadering over het definitief ontwerp (DO) Rijngouwelijn Oost en de intentie van gedeputeerde staten om haar doorzettingsmacht te gebruiken ten opzichte van de gemeente Leiden.D66 is altijd kritisch geweest over de hoge investeringskosten, de financiële risico’s en onzekerheden, en ook zeker het compleet ontbreken van een overzicht van kosten van beheer en onderhoud van de RGL.

Ik heb er daarom voor gepleit om geen besluit te nemen over het DO omdat er teveel onzeker en onduidelijk was.

Toch heeft een meerderheid van Provinciale Staten blijkbaar zoveel geld in de achterzak dat, op het moment dat de risico’s zekere kosten zijn, (en die kans is groot) zij dit ergens vandaan kunnen toveren. Ik ben erg benieuwd waar dat vandaan moet komen. Verdere verhoging van de opcenten? Geen Rijnlandroute aanleggen?

Met oprechte verbazing heb ik geluisterd naar de bijdragen van diverse partijen en realiseerde mij hoe makkelijk er met belastinggeld wordt omgegaan. Het kan niet anders dan dat deze coalitie zich hiermee een eerste provinciaal onderzoekscommissie op hun hals hebben gehaald, wegens een gebrek aan financiële onderbouwing. Het is niet de vraag of die er komt, maar wanneer die er komt.

Hoe nu op korte termijn verder? Eerst zal er een nieuw college in Leiden gevormd dienen te worden, liefst op korte termijn, waarmee de provincie Zuid-Holland het gesprek mee aan kan gaan. Ook dient er een wijziging plaats te vinden in de provinciale structuurvisie, wat nog even op zich laat wachten (enkele maanden). Daarnaast is mijn verwachting dat enkele organisaties, anders dan de gemeente Leiden, nog wel gaan onderzoeken of een rechtzaak tegen de provincie haalbaar is.

Al met al loopt het project per definitie vertraging op, en daarmee lopen de kosten verder op.

Tijdens de vergadering van de commissie Mobiliteit bleek dat de € 90 miljoen die Zuid-Holland heeft gereserveerd in elk geval veel te weinig is. D66 ziet daardoor haar vrees uit het verleden waarheid worden. “De RGL gaat ten koste van andere OV-projecten en ten koste van het aantal busritten elders in de provincie. D66 is vóór goed openbaar vervoer. Daarom zijn we tegen deze RijnGouweLijn”, verwoordde D66-fractievertegenwoordiger Brandt het standpunt van de sociaal-liberalen.

Daarnaast vindt D66 dat de meerwaarde van de RGL niet bewezen is. De Provincie Zuid-Holland goochelt met cijfers over vervoerswaarde, maar die geven allen geen enkel antwoord op de vraag waarom nou deze RGL het ultimum remedium is om de behoefte aan goed openbaar vervoer in de regio op te lossen.
 
Dachten wij ons overigens over niets meer kunnen te verbazen, in de RijnGouwelijn-discussie, toch bleek niets minder waar.
Afgelopen week stapte de 2 SP-wethouders uit het Leidse college, waardoor het college geen meerderheid meer heeft in de Leidse raad.

Als een college valt is dat niet goed voor de betreffende gemeente. In dit geval zal de SP waarschijnlijk ook hiermee het tegenovergestelde bereiken van wat ze willen: wel een RGL door het centrum van Leiden. Het college kan niet meer leunen op een meerderheid, wat de onderhandelingspositie van de provincie Zuid-Holland zal versterken. Dat betekent een grotere kans op een RGL door de Breestraat, iets wat 70% van de Leidenaars in een referendum uitspraak niet te willen.