Hoe is het mogelijk dat de hebzucht van een paar mensen het woongenot van duizenden in gevaar kan brengen? Dat is de vraag die me bezig houdt sinds we in de kranten kunnen lezen over de financiele problemen van Vestia. Eerst de derivaten-kwestie: een soort financiele afspraken om je in te dekken tegen renteschommelingen. Onbegrijpelijk veel en bij de lage rente van nu, erg nadelig. Toen het vertrek van de algemeen directeur met een riante afvloeiingsregeling. En daarna de kwestie van de zelfverrijking van de treasurer en een financieel adviseur. Het blijkt dat de accountant ook steken heeft laten vallen. En wat te denken van de banken die dankzij de achtervangconstructie van woningcorporaties risicoloos geld leenden en derivatencontracten afsloten?
Gemeenten als achtervang
In de jaren negentig zijn de woningcorporaties op afstand gezet van de overheid. : voorheen waren het vaak (semi-)gemeentelijke organisaties. Om ze een goede financiele uitgangspositie te geven is er een financiele achtervangconstructie bedacht, waardoor corporaties, Rijk en gemeenten zouden bijspringen bij financiele problemen. Zo konden de corporaties goedkope leningen krijgen en kon er meer gebouwd worden.
Nu Vestia in de problemen zit moeten het Rijk en de (schade)gemeenten een borgstelling doen in de vorm van een lening. Voor Den Haag weten we nog niet waar het op uitdraait. Sander Dekker, onze wethouder van Financien, weet nog niet of het bedrag rond de 2 of 3 miljoen euro zal liggen. Het duurt nog even voor we daar duidelijkheid over hebben. Het oplossen van het Vestia-probleem wordt aangestuurd door de minister van Binnenlandse zaken, onder wiens verantwoordelijkheid de corporaties vallen.
Gevolgen voor woningbouw
Naast de financiele strop is er ook nog een andere: het stopzetten van woningbouwprojecten en het stoppen van de sociale projecten. Voor de leefbaarheid in veel wijken en buurten zijn onderhoudsprojecten en concierges van groot belang. Als dat niet meer kan heeft het grote gevolgen voor de woningbouwplannen van Den Haag en voor het woongenot van vele Haagse huurders
Bouwplannen
Terecht onderhandelt de minister ook met de banken, die wel erg makkelijk hun derivatenproducten afsloten bij een corporatie. Eind mei komt er opnieuw een brief van de minister over de aanpak van het Vestia probleem.
Voor Den Haag is het van belang dat het aantal afgesproken woningen wordt gebouwd en dat de plannen in de krachtwijken doorgaan. Hoeplijk dat we voor de zomer weten welke projecten doorgaan, of overgenomen worden door andere corporaties en marktpartijen.
Heroverweging positie corporaties
Hoe kunnen we voorkomen dat een corporatie met publiek geld zulke verkeerde beslissingen neemt? Is er wel voldoende controle uitgeoefend? Heeft het succes van Vestia velen zo verblind dat er geen kritische vragen gesteld werden? Waarom hebben we geaccepteerd dat Vestia zich te goed voelde om met de andere corpoaties in Aedes deel te nemen? Waarom accepteerde de minister dat de directeur zich door niemand de les liet lezen?
Hoogmoed en hebzucht passen niet bij mensen die werken bij een organsatie voor het algemeen belang en die ondersteund wordt met publieke middelen. Daar kun je regels voor maken maar veel belangrijker is dat het tussen je oren zit.
Inmiddels heeft de Tweede Kamer een parlementaire enquete ingesteld naar het stelsel van de volkshuisvesting, het beheer , het toezicht en de positie van de huurders.
Irene van Geest








