Paus Gelasius I riep in het jaar 496 14 februari uit tot de dag van de Heilige Valentijn. Pas de afgelopen 15 jaar is Valentijnsdag in Nederland gemeengoed geworden. Volgens overlevering moet een meisje een brief schrijven aan de jongen, en de jongen een roos geven aan het meisje.

Maar wat als je zoveel mooie mensen in de samenleving hebt, die door hun inzet als bestuurder, vrijwilliger of gewoon als mens de wereld elke dag weer een beetje mooier proberen te maken? Dan stuur je ze een kaart!
Een Greetzkaart natuurlijk met geschreven en gesproken tekst en een stemadvies, dat dezer dagen niet mag ontbreken.

“Maar het ging natuurlijk vooral om het plezier en de lol die je daarvan hebt! Vele leuke reacties … iedereen ziet de humor er wel van in. En ach wat “achter-de-hand-vriendinnen”, je weet nooit waar het goed voor is toch?”

Dit stond er op de kaart:

Hoi Kanjer,
Je passie en gedrevenheid voor Hoorn blijft voor mij niet onopgemerkt.
Mede door jouw inzet ben je van onschatbare waarde voor de lokale samenleving!
Ik heb een oogje op je en hoop dat jij de match ook ziet! Is de liefde wederzijds?
Wil je dan tijdens de gemeenteraadsverkiezingen op 3 maart mijn Valentijn zijn?

Arthur Helling, lijsttrekker D66

Joop Willems heeft zich verslikt in zijn eigen kopje thee. Als braaf burger heeft hij zijn voornemen – om zijn prachtig opgezette tuin aan het Munnickenveld te tonen aan geïnteresseerd publiek door er een kopje koffie en thee te schenken – netjes gemeld bij de gemeente. Goede burgerzin, belangeloos, misschien zelfs met een vleugje idealisme, dat moet toch wel beloond worden zou je zeggen?

Maar de lokale politiek schiet gelijk weer in de kramp. Het lijkt wel of men met goedwillende initiatieven niet kan omgaan.

Er zijn veel gemeenten die “theetuinen” wel toestaan. Tuurlijk, je moet wel goed kijken hoe je het regelt. Het moet beperkt blijven tot thee en koffie en inderdaad geen commerciële uitbating worden. De openingstijden moeten beperkt blijven, evenals het aantal theetuinen. De reguliere horeca zal er dan zelf weinig tot geen last van hebben. Als hiermee bijzondere collecties, beelden, tuinen etc. meer openbaar worden, dan heeft dat een cultureel, maatschappelijk nut. Een broedplaats voor nieuwe ideeën. En als we ergens behoefte aan hebben, is het ontvluchten van de wereld van alle dag en nieuwe inspiraties en ideeën krijgen.

Koffiespeciaalzaken mogen ook al een tijdje in de binnenstad koffie schenken. Als er in de reguliere horeca goede koffie wordt geschonken en dat leuk wordt opgediend, dan is wat je in een speciaalzaak hebt geproefd door de reguliere horeca goed uit te nutten. Dan versterk je eerder de keten, dan dat het concurrentie geeft.

Dat kan met een beperkt aantal theetuinen ook. De gemeente moet een goed overleg met de horeca in Hoorn gaan opzetten en daar veel meer mee samen werken. Ik weet zeker dat in een goede samenwerking, ook ruimte kan worden gevonden voor theetuinen.

D66-raadslid Ina Bakker heeft zich terecht opgeworpen als voorstander van theetuinen. D66 wil in haar verkiezingsprogramma meer ruimte bieden juist voor maatschappelijke initiatieven en tegelijkertijd met allerlei organisaties, mensen en ondernemers veel meer gaan samenwerken. Het wordt tijd om de luiken naar buiten weer open te zetten, met een gemeentebestuur dat initiatieven uitlokt en frisse ideeën een kans geeft.

In tijden van crisis wordt alles financieel vertaald en bekeken. Hoe gaat het met de huizenprijzen, herstellen de koersen al? Wat doet de prijs van een brood op dit moment bij Deen? Maar ook met het opstellen van het D66-verkiezingsprogramma zijn we natuurlijk bezig met: waar willen we in investeren en waar kunnen we op bezuinigen om dat te bekostigen?

In het voetbal mag je, zolang een speler nog onder contract staat, een bedrag vragen bij een zogenaamde “tussentijdse transfer”. Ik zou dit systeem niet snel op de politiek willen toepassen, maar toch … even een ogenblik heb ik er aangedacht.

In het verleden heb ik de oud-wethouders Gerard van der Meer en wijlen Theo Hoogkamer (allen VVD) er altijd fijntjes opgewezen dat ze de opleiding bij D66 hadden genoten en dat we het opleidingsgeld nooit terug hebben gezien. Uiteraard dit alles in de context van een “lach en grap”.

Opmerkelijk is dat in de afgelopen bestuursperiode er wel heel veel heen en weer geshopt is tussen partijen onderling. De wereld globaliseert en dit laat ook die andere wereld, die van de politiek niet onberoerd. Ook hier zien we gelukzoekers. Roger Tonnaer verliet na jaren trouwe dienst de PvdA en begon een eigen fractie: fractie Tonnaer. Chris de Meij stapt uit de VVD en begon de fractie De Meij. Inmiddels is hij weer warmpjes in de boezem van de VVD ontvangen. In een transfersysteem zou dit 2 x betalen zijn!
Jacqueline Amesz (voorheen GroenLinks) loopt nu warm in de commissies namens de fractie Tonnaer. En het gerucht gaat dat ex-VVD-raadslid Anita Wagenmakers zich aan het warm lopen is binnen de SP. Symen van der Meer, ex-raadslid van het CDA, is nu gestrikt door Hoorns Belang.
De meest opmerkelijke transfer was wel die van raadslid Leny Molema die tijdens de rit overstapte van de Seniorenpartij naar het CDA, waarbij zij haar raadszetel meenam. Een wel heel merkwaardige vertaling (en vertoning?) van de keuze van de kiezer.

Wat een geld hadden we kunnen vangen met al die wijzigingen als we een transfersysteem hadden gehad. Geluk zoeken mag, maar mogen we dan wel even vangen?
D66 is in al dit (politiek) huiselijk geweld erg stabiel gebleven. Ook wij verloren wel leden in de afgelopen 10 jaar uit onvrede, maar de meesten van hen hebben we de afgelopen jaren ook weer terug gewonnen. Zij zijn nooit overgestapt naar andere partijen … want er is maar één thuis al verlaat je wel eens even boos het ouderlijk huis.

Naschrift: Uit ingekomen reacties zijn er nog een aantal toevoegingen te melden. Joke van der Meij was ooit raadslid voor de VVD en staat nu tweede op de lijst van VOCH. Marion v.d. Ven was ooit raadslid voor de PvdA en staat nu tweede op de lijst van de VVD. Nog iets over het hoofd gezien?

Met gepaste schaamte heb ik de begroting 2010 doorgebladerd. Dit kan niet waar zijn, dacht ik. Dit bestuur solliciteert openlijk naar een motie van wantrouwen. Het wordt zwaar weer, dat vraagt extra stootkracht vanuit het College. Maar in dit College, dat in december 2008 al één wethouder verspeelde, en waarvan het een publiek geheim is dat 3 van de 4 niet terug zullen komen, verlangt iedereen strompelend naar het einde. Maar zo makkelijk mag zij de eindstreep niet ongeschonden halen. De Raad moet nu echt haar verantwoordelijkheid nemen en het College tot de orde roepen.

Onverantwoord, ongehoord en onrechtvaardig, zo zou ik de Collegevoorstellen vervat in de conceptbegroting 2010 aan de gemeenteraad willen samenvatten.

Ik licht dit graag toe:

Onverantwoord:
Eind 2008 kreeg iedereen goed zicht op de gevolgen van de kredietcrisis. Begin 2009 werden tientallen miljarden euro’s vanuit de Rijksschatkist in banken gestopt. Vanaf dat moment kon elk gemeentebestuur aan zijn water aanvoelen wat dat betekent voor de middelen vanuit het gemeentefonds en dus voor de gemeentebegrotingen. In Hoorn heeft men bijna een jaar de tijd gehad om met een pakket van ombuigings- en bezuinigingsvoorstellen te komen. Dit is nagenoeg niet gelukt, men schuift die hete aardappel door naar een volgende raad en college. Onverantwoord!

Ongehoord:
De forse miljoenentekorten die nu vanaf 2010 dreigen te ontstaan dekt men door eenmalige ontvangen NUON-gelden in te zetten, o.a. via vervroegde afschrijvingen. Het is in het besturen “not done” om in de laatste maanden van een bestuursperiode zulke belangrijke beslissingen voor de nieuwe verkiezingen uit te nemen. Afmaken waar je mee bezig bent en voorbereidend werk doen voor het nieuwe bestuur, dat is het adagium.
Deze grote pot aan eenmalige baten van 15 miljoen euro hoort in 2010 onderdeel te zijn van de forse ingrepen en de beperkte bestuursprioriteiten die gemaakt kunnen worden door een nieuw bestuur. Dat zal al moeilijk genoeg zijn. Dit College moet die middelen niet even snel verbrassen. Ongehoord!

Onrechtvaardig:
De OZB wordt met 3% extra verhoogd, boven de trendmatige verhoging. In plaats dat er bezuinigd wordt worden er extra lasten bij burgers gelegd, die al zoveel extra voor de kiezen krijgen in deze tijden van crisis. Onrechtvaardig!

Als voorzitter van Radio Hoorn stuiterde ik zowat van mijn stoel. Radio Hoorn wordt vanaf 2011 structureel met 50.000 euro gekort op een subsidie van 93.000 euro (de huur die wij aan de gemeente moeten betalen is al ruim 30.000 euro), terwijl nog geen half jaar geleden budget- en prestatieafspraken zijn gemaakt t/m 2013! Dit wordt nu even van tafel geveegd zonder enige vorm van discussie, vooroverleg, communicatie of mededeling. Dat terwijl sinds wethouder Van der Maat van het bestuurspodium is verdwenen de contacten stil zijn gevallen en de omroep niet eens weet onder welke portefeuillehouder zij nu valt! Wat een onrecht!

Verder vinden er geen rentebijschrijvingen meer plaats op de reserves en zo probeert het College de gaten te dichten, het is ouderwets potverteren.

Als ik naar West-Friesland kijk zie ik een gebied dat een forensengebied is (veel mensen hebben werk in het zuiden van de provincie) en een bovengemiddelde vergijzing kent (door de onevenwichtige leeftijdsopbouw door onder andere de voormalige groeikernen). Beide bewegingen hebben zo hun effecten op de sociale structuren in de regio. Voeg daarbij de van oudsher hoge GGZ-factor in dit gebied en de bezuinigingen die de afgelopen jaren juist in dit werkveld zijn doorgevoerd … en je hebt een serieus knelpunt te pakken.

Bovendien groeit de populatie die met een vorm van geestelijke problematiek te maken heeft nog steeds. Logisch ook, de wereld om ons heen verandert steeds sneller en wordt steeds complexer. Zo zijn er anno 2009 bijna 100.000 mensen in Nederland die met een vorm van chronische en psychiatrische problematiek te maken hebben, maar wel zelfstandig (moeten) wonen. Bij de bezuinigingen op de dagbesteding vanuit de AWBZ kan je wat dat betreft grote vraagtekens zetten.
De problemen bij Dijk en Duin, diverse private zorgaanbieders kwamen in de financiële problemen, de fusiebewegingen van de GGZ in West-Friesland, het functioneren van het Basisberaad, bij al deze zaken zijn de nodige kritische noten te plaatsen …

Daarom kan het niet anders dan dat de Westfriese gemeenten (en de centrumgemeente Hoorn in het bijzonder) een meer coördinerende en sturende rol zullen moeten gaan pakken op het terrein van de GGZ. Ook omdat de GGZ-zorg nog altijd door de aanbodkant gedomineerd wordt. Het vertrekpunt is eerder het belang van de zorginstellingen, de zorgverleners dan van de patiënt, de zorgklant. In het woud van regels en logge instanties raakt de zorgklant snel verstrikt of kruipt juist verder terug achter de voordeur. Onafhankelijke zorgmakelaars (gefinancierd vanuit de WMO) kunnen de positie van de zorgvrager versterken. Voor de kwaliteit van de zorg is het belangrijk dat de GGZ-zorg meer vraaggestuurd wordt. Gemeenten hebben van oudsher weinig met het GGZ-werkveld te maken gehad, dat was meer het terrein van het Rijk en de Provincie. Daarom zijn gemeenten, los van de financiële consequenties (niemand wil graag financieel probleemeigenaar worden), de afgelopen jaren terughoudend geweest om nieuwe taken op te pakken of te financieren vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO). Begrijpelijk, maar of dat ook verstandig is???

Want ik denk dat er juist een behoorlijke noodzaak is gelet op de hierboven geschetste (historische) “trends” en bijvoorbeeld het vervallen van vormen van dagbesteding vanuit de AWBZ om gemeenten te overtuigen een krachtigere rol te pakken.

Verder is het opvallend geweest dat de gemeenten zich zo vreselijk weinig hebben geroerd in de discussie over de forse bezuinigingen in het GGZ-werkveld in West-Friesland de afgelopen jaren. Ondanks de forse bezuinigingen bij Rijk en gemeenten een werkveld waar veel prioriteit aangegeven moet worden. Globalisering en individualisering mag niet lijden tot een maatschappelijk stelsel waar het recht van de sterkste geldt. Zorg voor de (sociaal) zwakkeren is niet alleen van belang voor deze doelgroep zelf, het zal de kwaliteit van de samenleving als geheel ten goede komen. GGZ-cliënten moeten een volwaardig bestaan kunnen leven midden in de samenleving …