Paus Gelasius I riep in het jaar 496 14 februari uit tot de dag van de Heilige Valentijn. Pas de afgelopen 15 jaar is Valentijnsdag in Nederland gemeengoed geworden. Volgens overlevering moet een meisje een brief schrijven aan de jongen, en de jongen een roos geven aan het meisje.

Maar wat als je zoveel mooie mensen in de samenleving hebt, die door hun inzet als bestuurder, vrijwilliger of gewoon als mens de wereld elke dag weer een beetje mooier proberen te maken? Dan stuur je ze een kaart!
Een Greetzkaart natuurlijk met geschreven en gesproken tekst en een stemadvies, dat dezer dagen niet mag ontbreken.

“Maar het ging natuurlijk vooral om het plezier en de lol die je daarvan hebt! Vele leuke reacties … iedereen ziet de humor er wel van in. En ach wat “achter-de-hand-vriendinnen”, je weet nooit waar het goed voor is toch?”

Dit stond er op de kaart:

Hoi Kanjer,
Je passie en gedrevenheid voor Hoorn blijft voor mij niet onopgemerkt.
Mede door jouw inzet ben je van onschatbare waarde voor de lokale samenleving!
Ik heb een oogje op je en hoop dat jij de match ook ziet! Is de liefde wederzijds?
Wil je dan tijdens de gemeenteraadsverkiezingen op 3 maart mijn Valentijn zijn?

Arthur Helling, lijsttrekker D66

Joop Willems heeft zich verslikt in zijn eigen kopje thee. Als braaf burger heeft hij zijn voornemen – om zijn prachtig opgezette tuin aan het Munnickenveld te tonen aan geïnteresseerd publiek door er een kopje koffie en thee te schenken – netjes gemeld bij de gemeente. Goede burgerzin, belangeloos, misschien zelfs met een vleugje idealisme, dat moet toch wel beloond worden zou je zeggen?

Maar de lokale politiek schiet gelijk weer in de kramp. Het lijkt wel of men met goedwillende initiatieven niet kan omgaan.

Er zijn veel gemeenten die “theetuinen” wel toestaan. Tuurlijk, je moet wel goed kijken hoe je het regelt. Het moet beperkt blijven tot thee en koffie en inderdaad geen commerciële uitbating worden. De openingstijden moeten beperkt blijven, evenals het aantal theetuinen. De reguliere horeca zal er dan zelf weinig tot geen last van hebben. Als hiermee bijzondere collecties, beelden, tuinen etc. meer openbaar worden, dan heeft dat een cultureel, maatschappelijk nut. Een broedplaats voor nieuwe ideeën. En als we ergens behoefte aan hebben, is het ontvluchten van de wereld van alle dag en nieuwe inspiraties en ideeën krijgen.

Koffiespeciaalzaken mogen ook al een tijdje in de binnenstad koffie schenken. Als er in de reguliere horeca goede koffie wordt geschonken en dat leuk wordt opgediend, dan is wat je in een speciaalzaak hebt geproefd door de reguliere horeca goed uit te nutten. Dan versterk je eerder de keten, dan dat het concurrentie geeft.

Dat kan met een beperkt aantal theetuinen ook. De gemeente moet een goed overleg met de horeca in Hoorn gaan opzetten en daar veel meer mee samen werken. Ik weet zeker dat in een goede samenwerking, ook ruimte kan worden gevonden voor theetuinen.

D66-raadslid Ina Bakker heeft zich terecht opgeworpen als voorstander van theetuinen. D66 wil in haar verkiezingsprogramma meer ruimte bieden juist voor maatschappelijke initiatieven en tegelijkertijd met allerlei organisaties, mensen en ondernemers veel meer gaan samenwerken. Het wordt tijd om de luiken naar buiten weer open te zetten, met een gemeentebestuur dat initiatieven uitlokt en frisse ideeën een kans geeft.

In tijden van crisis wordt alles financieel vertaald en bekeken. Hoe gaat het met de huizenprijzen, herstellen de koersen al? Wat doet de prijs van een brood op dit moment bij Deen? Maar ook met het opstellen van het D66-verkiezingsprogramma zijn we natuurlijk bezig met: waar willen we in investeren en waar kunnen we op bezuinigen om dat te bekostigen?

In het voetbal mag je, zolang een speler nog onder contract staat, een bedrag vragen bij een zogenaamde “tussentijdse transfer”. Ik zou dit systeem niet snel op de politiek willen toepassen, maar toch … even een ogenblik heb ik er aangedacht.

In het verleden heb ik de oud-wethouders Gerard van der Meer en wijlen Theo Hoogkamer (allen VVD) er altijd fijntjes opgewezen dat ze de opleiding bij D66 hadden genoten en dat we het opleidingsgeld nooit terug hebben gezien. Uiteraard dit alles in de context van een “lach en grap”.

Opmerkelijk is dat in de afgelopen bestuursperiode er wel heel veel heen en weer geshopt is tussen partijen onderling. De wereld globaliseert en dit laat ook die andere wereld, die van de politiek niet onberoerd. Ook hier zien we gelukzoekers. Roger Tonnaer verliet na jaren trouwe dienst de PvdA en begon een eigen fractie: fractie Tonnaer. Chris de Meij stapt uit de VVD en begon de fractie De Meij. Inmiddels is hij weer warmpjes in de boezem van de VVD ontvangen. In een transfersysteem zou dit 2 x betalen zijn!
Jacqueline Amesz (voorheen GroenLinks) loopt nu warm in de commissies namens de fractie Tonnaer. En het gerucht gaat dat ex-VVD-raadslid Anita Wagenmakers zich aan het warm lopen is binnen de SP. Symen van der Meer, ex-raadslid van het CDA, is nu gestrikt door Hoorns Belang.
De meest opmerkelijke transfer was wel die van raadslid Leny Molema die tijdens de rit overstapte van de Seniorenpartij naar het CDA, waarbij zij haar raadszetel meenam. Een wel heel merkwaardige vertaling (en vertoning?) van de keuze van de kiezer.

Wat een geld hadden we kunnen vangen met al die wijzigingen als we een transfersysteem hadden gehad. Geluk zoeken mag, maar mogen we dan wel even vangen?
D66 is in al dit (politiek) huiselijk geweld erg stabiel gebleven. Ook wij verloren wel leden in de afgelopen 10 jaar uit onvrede, maar de meesten van hen hebben we de afgelopen jaren ook weer terug gewonnen. Zij zijn nooit overgestapt naar andere partijen … want er is maar één thuis al verlaat je wel eens even boos het ouderlijk huis.

Naschrift: Uit ingekomen reacties zijn er nog een aantal toevoegingen te melden. Joke van der Meij was ooit raadslid voor de VVD en staat nu tweede op de lijst van VOCH. Marion v.d. Ven was ooit raadslid voor de PvdA en staat nu tweede op de lijst van de VVD. Nog iets over het hoofd gezien?

Met gepaste schaamte heb ik de begroting 2010 doorgebladerd. Dit kan niet waar zijn, dacht ik. Dit bestuur solliciteert openlijk naar een motie van wantrouwen. Het wordt zwaar weer, dat vraagt extra stootkracht vanuit het College. Maar in dit College, dat in december 2008 al één wethouder verspeelde, en waarvan het een publiek geheim is dat 3 van de 4 niet terug zullen komen, verlangt iedereen strompelend naar het einde. Maar zo makkelijk mag zij de eindstreep niet ongeschonden halen. De Raad moet nu echt haar verantwoordelijkheid nemen en het College tot de orde roepen.

Onverantwoord, ongehoord en onrechtvaardig, zo zou ik de Collegevoorstellen vervat in de conceptbegroting 2010 aan de gemeenteraad willen samenvatten.

Ik licht dit graag toe:

Onverantwoord:
Eind 2008 kreeg iedereen goed zicht op de gevolgen van de kredietcrisis. Begin 2009 werden tientallen miljarden euro’s vanuit de Rijksschatkist in banken gestopt. Vanaf dat moment kon elk gemeentebestuur aan zijn water aanvoelen wat dat betekent voor de middelen vanuit het gemeentefonds en dus voor de gemeentebegrotingen. In Hoorn heeft men bijna een jaar de tijd gehad om met een pakket van ombuigings- en bezuinigingsvoorstellen te komen. Dit is nagenoeg niet gelukt, men schuift die hete aardappel door naar een volgende raad en college. Onverantwoord!

Ongehoord:
De forse miljoenentekorten die nu vanaf 2010 dreigen te ontstaan dekt men door eenmalige ontvangen NUON-gelden in te zetten, o.a. via vervroegde afschrijvingen. Het is in het besturen “not done” om in de laatste maanden van een bestuursperiode zulke belangrijke beslissingen voor de nieuwe verkiezingen uit te nemen. Afmaken waar je mee bezig bent en voorbereidend werk doen voor het nieuwe bestuur, dat is het adagium.
Deze grote pot aan eenmalige baten van 15 miljoen euro hoort in 2010 onderdeel te zijn van de forse ingrepen en de beperkte bestuursprioriteiten die gemaakt kunnen worden door een nieuw bestuur. Dat zal al moeilijk genoeg zijn. Dit College moet die middelen niet even snel verbrassen. Ongehoord!

Onrechtvaardig:
De OZB wordt met 3% extra verhoogd, boven de trendmatige verhoging. In plaats dat er bezuinigd wordt worden er extra lasten bij burgers gelegd, die al zoveel extra voor de kiezen krijgen in deze tijden van crisis. Onrechtvaardig!

Als voorzitter van Radio Hoorn stuiterde ik zowat van mijn stoel. Radio Hoorn wordt vanaf 2011 structureel met 50.000 euro gekort op een subsidie van 93.000 euro (de huur die wij aan de gemeente moeten betalen is al ruim 30.000 euro), terwijl nog geen half jaar geleden budget- en prestatieafspraken zijn gemaakt t/m 2013! Dit wordt nu even van tafel geveegd zonder enige vorm van discussie, vooroverleg, communicatie of mededeling. Dat terwijl sinds wethouder Van der Maat van het bestuurspodium is verdwenen de contacten stil zijn gevallen en de omroep niet eens weet onder welke portefeuillehouder zij nu valt! Wat een onrecht!

Verder vinden er geen rentebijschrijvingen meer plaats op de reserves en zo probeert het College de gaten te dichten, het is ouderwets potverteren.

Als ik naar West-Friesland kijk zie ik een gebied dat een forensengebied is (veel mensen hebben werk in het zuiden van de provincie) en een bovengemiddelde vergijzing kent (door de onevenwichtige leeftijdsopbouw door onder andere de voormalige groeikernen). Beide bewegingen hebben zo hun effecten op de sociale structuren in de regio. Voeg daarbij de van oudsher hoge GGZ-factor in dit gebied en de bezuinigingen die de afgelopen jaren juist in dit werkveld zijn doorgevoerd … en je hebt een serieus knelpunt te pakken.

Bovendien groeit de populatie die met een vorm van geestelijke problematiek te maken heeft nog steeds. Logisch ook, de wereld om ons heen verandert steeds sneller en wordt steeds complexer. Zo zijn er anno 2009 bijna 100.000 mensen in Nederland die met een vorm van chronische en psychiatrische problematiek te maken hebben, maar wel zelfstandig (moeten) wonen. Bij de bezuinigingen op de dagbesteding vanuit de AWBZ kan je wat dat betreft grote vraagtekens zetten.
De problemen bij Dijk en Duin, diverse private zorgaanbieders kwamen in de financiële problemen, de fusiebewegingen van de GGZ in West-Friesland, het functioneren van het Basisberaad, bij al deze zaken zijn de nodige kritische noten te plaatsen …

Daarom kan het niet anders dan dat de Westfriese gemeenten (en de centrumgemeente Hoorn in het bijzonder) een meer coördinerende en sturende rol zullen moeten gaan pakken op het terrein van de GGZ. Ook omdat de GGZ-zorg nog altijd door de aanbodkant gedomineerd wordt. Het vertrekpunt is eerder het belang van de zorginstellingen, de zorgverleners dan van de patiënt, de zorgklant. In het woud van regels en logge instanties raakt de zorgklant snel verstrikt of kruipt juist verder terug achter de voordeur. Onafhankelijke zorgmakelaars (gefinancierd vanuit de WMO) kunnen de positie van de zorgvrager versterken. Voor de kwaliteit van de zorg is het belangrijk dat de GGZ-zorg meer vraaggestuurd wordt. Gemeenten hebben van oudsher weinig met het GGZ-werkveld te maken gehad, dat was meer het terrein van het Rijk en de Provincie. Daarom zijn gemeenten, los van de financiële consequenties (niemand wil graag financieel probleemeigenaar worden), de afgelopen jaren terughoudend geweest om nieuwe taken op te pakken of te financieren vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO). Begrijpelijk, maar of dat ook verstandig is???

Want ik denk dat er juist een behoorlijke noodzaak is gelet op de hierboven geschetste (historische) “trends” en bijvoorbeeld het vervallen van vormen van dagbesteding vanuit de AWBZ om gemeenten te overtuigen een krachtigere rol te pakken.

Verder is het opvallend geweest dat de gemeenten zich zo vreselijk weinig hebben geroerd in de discussie over de forse bezuinigingen in het GGZ-werkveld in West-Friesland de afgelopen jaren. Ondanks de forse bezuinigingen bij Rijk en gemeenten een werkveld waar veel prioriteit aangegeven moet worden. Globalisering en individualisering mag niet lijden tot een maatschappelijk stelsel waar het recht van de sterkste geldt. Zorg voor de (sociaal) zwakkeren is niet alleen van belang voor deze doelgroep zelf, het zal de kwaliteit van de samenleving als geheel ten goede komen. GGZ-cliënten moeten een volwaardig bestaan kunnen leven midden in de samenleving …

Wethouder Jan de Boer gaat naar Haarlem om te strijden tegen de uitbreiding van het Streekhof in Stedebroec, zo meldt het Noord-Hollands Dagblad. Een vestiging van H&M, Mango of Zara zou in Hoorn moeten komen en niet in het Streekhof. Maar moet Hoorn niet het wijsvingertje achterwegen laten en nu eens zelf hier werk van maken? De vraag stellen is hem beantwoorden. Ik geef graag een aantal suggesties. Leest u even mee?

Laten we allereerst vaststellen dat bedrijven zelf bepalen waar en onder welke voorwaarden zij zich ergens gaan vestigen. Dat heet marktwerking. Zeker in tijden van crisis worden gokjes niet gewaagd. Wat een gemeente kan doen is de markt faciliteren en een prettig ondernemingsklimaat scheppen. Veel beslissingen worden op papier rationeel genomen, maar in de praktijk zijn het vaak emotionele beslissingen. Vanuit die wetenschap moet je opereren als gemeente. Zo zie je soms dat de mooiste bedrijven op de meest onlogische plekken zijn gehuisvest of dat zij in een gemeente zijn gevestigd waar je ze niet 1, 2, 3 zou verwachten. De reden is dan vaak omdat men er geboren is, omdat men van een nietszeggende plek juist iets wil maken of omdat het contact met een gemeente buitengewoon plezierig is. “Het gevoel is dan goed”, zo heet dat dan.

Voor wie overigens meer wijze lessen wil vernemen, raad ik aan eens het boekje “Durven is doen, ondernemen in de praktijk” te lezen van Horinees en oud-ondernemer Klaas van Kalken (Oliehoorn), thans voorzitter van voetbalclub Hollandia. Verplichte kost voor (aspirant)-raadsleden wat mij betreft.

Hoorn zou niet bang moeten zijn voor het Streekhof, Enkhuizen wel. De stedelijke zone Hoogkarspel-Enkhuizen is één markt, één voedingsgebied, ook voor de dagelijkse boodschappen. Met de kwetsbare kleinschalige binnenstadsstructuur in Enkhuizen moet daar goede, intergemeentelijke afstemming van beleid zijn. Hoorn heeft een geheel andere schaal en is koopstad van West-Friesland. In Hoorn moet men zich vooral concentreren op het eigen product en goed luisteren naar de vragen vanuit de markt. Dat doet men al jaren niet! Dan krijg je vanzelf de deksel op de neus.

Voorstel 1: Behoud het kleinschalige gevoel, maar creëer ruimte in de binnenstad

Maar men heeft hier een concentratieprobleem en een gebrek aan durf en doorzettingskracht. Raad en College schieten keer op keer in de kramp, want er is weer een weglek van omzet geconstateerd. Hoorn heeft met het decor van de binnenstad een voorsprong die je alleen maar hoeft uit te baten. Maar in dat decor moet je wel investeren en wel in samenwerken. Alleen daar schort het erg aan. Vele pijpenlaatjes, panden van soms slechts 100 m2, zijn niet meer te exploiteren. Voeg panden achter de gevel samen, op een manier dat muren ook weer eenvoudig zijn terug te zetten. Laat wel de gevels intact. Wat is daar mis mee? Faciliteer bedrijven als H&M en zorg dat op deze manier panden van 1.000 m2 mogelijk worden. Dan ben je goed bezig, dan investeer je in het kloppend hart van de binnenstad. Maar dit beleid heeft geen plek gekregen in het nieuwe bestemmingsplan. Een enorme gemiste kans! Als ik bestuurder was in Stedebroec zou ik me rot lachen. Geef ook ruimte aan plannen als die van Hans Stuijfbergen om kleine formules gezamenlijk in een groot pand te zetten. Kraamkamers in een grootschalige zetting, zo creëer je een warenhuis vol kleine ondernemers met nicheproducten. Dat voegt wat toe in de binnenstad!
In die zin is het jammer dat de plannen voor de Vale Hen en het stationsgebied in de ijskast zijn beland. Logisch denkt u nu misschien, gelet op de crisis, maar de plannen hadden in de goede tijden al onomkeerbaar moeten zijn. Ik voel nog dagelijks verdriet als ik naar het stationsgebied kijk. Daar had al lang een schop de grond in moeten gaan. Het had het project van Hoorn moeten zijn, de locatie om Hoorn een impuls te geven en om het parkeerprobleem voor de binnenstad definitief op te lossen. Het zou een risicovol project zijn, een project zijn dat zeker 15 jaar in ontwikkeling zou zijn en zeker anders zou worden gerealiseerd dan bij de start zou zijn bedacht. Maar dat is ondernemen. Meebewegen tijdens de uitvoering met de markt en de maatschappelijke opvattingen over kansen en problemen. Maar er had al lang een start gemaakt kunnen worden. Maar men durfde het niet aan, men wilde een kostenneutrale ontwikkeling en dat gaat eenvoudig niet! En heb je ook niet de plicht om gewoon te investeren in het goud van de binnenstad? We ontlenen toch allemaal ons (woon)plezier er aan? Wat kostenneutraal? Maak de binnenstad toekomstproof! Dat mag best wat kosten! Besturen is eenvoudigweg niet voor bange mensen. Het stationsgebied ontwikkelen is wat anders dan een nieuwbouwwijk plannen in een weiland

Voorstel 2: Werk aan een gastvrij Hoorn

De horeca is het cement tussen wonen, winkelen en recreëren. Faciliteer in deze branche. Meer ruimte om van formule en horecacategorie te wisselen is nodig om dynamiek in die markt en betere horecabedrijven te krijgen. Heb vertrouwen in het zelfreinigend vermogen. Nu worden gebrekkige horecaformules gekoesterd door het conservatieve en terughoudende beleid van de gemeente. Concurrenten krijgen eenvoudigweg geen plek en dus geen kans. Ook hier heeft de gemeenteraad teveel water bij de wijn gedaan in de discussie over het bestemmingsplan. Ook weer een gemiste kans!

De sluitingstijd van 00:00 uur in het kader van het horecamatigingsbeleid is een verkeerd signaal. Prima dat het drankprobleem van de jeugd wordt aangepakt, maar het probleem zit niet bij de horecaondernemer, waarom daar beginnen met de oplossing? Bovendien beginnen met het terras te ontruimen om 23:30 uur is wel het meest onvriendelijke wat je kunt doen in het toeristisch hoogseizoen. De horeca heeft het al niet makkelijk, waarom zo tegen het cement aantrappen in plaats van samenwerken om dat cement sterker te maken? Wie kan me dat uitleggen?

Maak mooie poorten naar de binnenstad en heet de bezoekers welkom. Zorg voor fleurige bloemen, goede openbare toiletten, goede bewegwijzering. Stel een ludieke stadsomroeper aan voor het toeristisch seizoen. Misschien iets voor Herman Freessen? Geef parkeercontroleurs ook een informatietaak en stuur ze met gratis stadsplattegronden en informatie op pad. Gastvrijheid is niet moeilijk, hoeft niet veel te kosten. Het is vooral een andere houding …

Voorstel 3: Werk samen met ondernemers, zoek naar de multiplier

In de binnenstad is binnenstadsmanagement opgezet, maar de gemeente heeft zich als partner daaruit teruggetrokken. Daarmee heeft de gemeente een verkeerd signaal afgegeven naar de ondernemers in de binnenstad. “Het gevoel is dan even niet goed”, zo hoor ik dat ook letterlijk van ondernemers. Met de reclamebelasting is een centraal fonds gevormd, perfect! Alleen geen mens begrijpt waarom culturele voorzieningen en scholen ook worden aangeslagen. Het valt aan niemand uit te leggen en die discussie woekert maar voort. Zo valt een goed plan in de uitvoering geheel aan duigen. Weg vertrouwen en waarom? Wie moet wat bewijzen in deze discussie?
Ook hier geldt dat het creëren van een pot geld alleen niet voldoende is. De gemeente is niet alleen kassier voor het georganiseerde bedrijfsleven, je moet ook echt samenwerken. Werk met werk maken in de uitvoering, opzoek gaan naar de multiplier. Dan ben je goed bezig, als ondernemers en als gemeente.

Voorstel 4: Geef ruimte aan het Runshopping Center

Het Runshopping Center is de plek voor grootschalige detailhandel, maar zit al jaren op slot en holt daarmee al heel lang achteruit. Woonboulevards zijn al heel lang uit, met de stagnerende woningbouw heeft die markt het bovendien extra moeilijk. Maar moderniseringsplannen stranden steeds, omdat men niet durft door te pakken en risicoloos wil opereren. De gemeenteraad heeft wel ooit ad-hoc geshopt en toestemming gegeven aan Kunsthandel De Molensteen om zich daar te vestigen. De ondernemer heeft van die toestemming nooit actief gebruik gemaakt, maar er is wel een precedent geschapen en ruimte ontstaan voor speculatie. Onbegrijpelijk!!! De met zorg opgezette en goed onderbouwde detailhandelsstructuur van 2005 wordt géén invulling gegeven. Daarin was ruimte opgenomen voor grootschalige formules op het gebied van sport. “Het Runshopping Center is géén concurrent van de binnenstad, de concurrent zit buiten Hoorn.” Het bewijs wordt dagelijks geleverd. Eindelijk kunnen de Mediamarkt en LeenBakker gaan nieuwbouwen. Maar wat met de rest van het centrum? Plannen genoeg inmiddels. Moeten we daar ook weer 10 jaar over stoeien met elkaar? Nikka stopt ermee. Ze hebben groot gelijk, maar de consument is de dupe! De consument die in het wat hogere segment zoekt zal nu zeker buiten Hoorn gaan kijken. Bestuurlijk Hoorn, gefeliciteerd, u hebt weer een weglekje gescoord!

De teloorgang van het Runshopping Center zie ik al jaren met onmacht aan? Waarom doet Hoorn dit? Waarop grijpt de gemeenteraad niet in? Of is de gemeenteraad zelf het probleem. De strijd binnenstad versus buitenstad loopt dwars door de politieke partijen heen. Iedereen houdt elkaar in een houtgreep. Daarmee wordt ruimte geschapen voor een weglek van omzet. En nu boos zijn op Stedebroec en allemaal meehuilen met de wolven in het bos?

Wie heeft er boter op het hoofd, de Stedebroecse bestuurders of die in Hoorn? Ik denk dat u mijn antwoord wel kunt raden … Wil de echte bestuurder nu opstaan of moet D66 die dan maar weer gaan leveren?