Parmantig zit onze jeune premier bijna een uur lang als enige in het programma Buitenhof aan tafel. Ter ere van het nieuwe jaar legt presentator Pieter-Jan Hagens  hem een breed scala van vragen voor. En zorgt dat hij daarop antwoordt. Want onze premier heeft een handje van omtrekkende bewegingen. Bewonderingswaardig opgewekt en zelfverzekerd komt hij met hulp van Pieter-Jan to the point.

Het meest opmerkelijk is zijn uitlating over leiderschap. Want bij alle crises houdt de vraag hoe hij een goed leider wordt, hem het meest bezig. Een goed leider twijfelt, zegt hij. Daarover bestaat voor hem geen twijfel.

mm in 100 woorden 15 januari 2012

Steunfractielid Margreet Mulder schrijft dagelijks een stukje van 100 woorden over een actueel onderwerp. Vandaag één over de culturele hoofstad.

Maskerade

Voor socialisten is kunst maizena. Een middel, dat op zichzelf geen bestaansrecht heeft, maar wel bindt. Daarom moet Friesland Kulturele Hoofdstad worden.

Dat een provincie geen stad kan worden, had iedereen kunnen weten. Ook de PvdA-gedeputeerde die dit doel najaagt.

Nu jaagt ze de hoofdstad na, om die voor haar wagen te spannen. Daar zwaaien socialisten en christendemocraten de scepter en kleeft Lorelei van Groen Links aan het pluche.

Samen knijpen ze de kunst af en helpen ze de broedplaats voor ontluikende artisticiteit om zeep.

De burgemeester oefent zich in de spiegel in geloofwaardigheid. Om de zaak te redden.   

mm in 100 woorden 7 december 2011

Steunfractielid Margreet Mulder schrijft dagelijks een stukje van 100 woorden over een actueel onderwerp. Hier twee stukjes over Europa

Europa (1)

De Amerikaanse filosofe Martha Nussbaum is in ons land om de vertaling van haar pamflet ‘Niet voor de winst’ onder de aandacht te brengen. In een interview in de NRC noemt ze nationalisme, eurocrisis, en de vereconomisering van het onderwijs in één adem. Het opkomend nationalisme in Europa verklaart ze zo: ‘De economische integratie is in Europa van begin af aan doorgezet zonder enige aandacht voor cultuur en culturele verschillen. Er is nooit over nagedacht hoe mensen zich Europeaan zouden kunnen gaan voelen, laat staan dat er in het hoger onderwijs aandacht is besteed aan Europese cultuur’.

23 oktober 2011

Europa (4)

“Juist onderwijs in andere talen en culturen, en studie van kunst, geschiedenis, filosofie en literatuur brengt jonge mensen de vaardigheid bij die een democratie niet kan missen [ …] zoals het vermogen je in anderen te verplaatsen en een andere cultuur te kennen’. Interessant is de relatie die de filosofe Martha Nussbaum legt. Tussen een staatsvorm en alphavakken. Tegen de tijdgeest in. Dat heet oorspronkelijkheid. Kunst en cultuur hebben reden van bestaan. Uit zichzelf en –met dank aan Nussbaum- voor de maatschappij. Niet omdat esthetiek ethiek genereert, maar omdat kunst de empathie vraagt, nodig om samen te leven.

26 oktober 2011

Door Marieke van de Ree (Fractievoorzitter Statenfractie D66 Fryslân)

“Waar visie ontbreekt, komt het volk om” is de titel van het Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2011, ontleend aan PvdA-leider Joop den Uyl die deze gevleugelde woorden uitsprak. Visie, wat is dat eigenlijk? Is het ergens goed voor? Hebben we het nou echt nodig? Onze fractiemedewerkster beleid, Catharina Botermans schreef er een prikkelende column over.

 Volgens Van Dale is visie “een wijze van zien of waarnemen, zoals die van een kunstenaar, ontwerper of wetenschapper”. Visie is ook “een brede blik, een veelomvattend inzicht”. Visies en ideologieën hebben in de geschiedenis tot rampen geleid en doen dat nog steeds. Je hoeft maar te denken aan de Inquisitie, concentratiekampen in Europa, in Rusland, in Azië, of de Palestijnse kwestie. Of kleinere aardschokken zoals de moorden op Pim Fortuyn en op Theo van Gogh of zelfs het wegpesten van een homostel in Utrecht. Maar visie heeft ook geleid tot grote daden zoals die van Mandela in Zuid-Afrika, het verzet in de oorlog.

 Visie is ook banaal en dagelijks: noodzakelijk om te weten waar je heen gaat. Ons Regionaal Politiek Overleg van vanochtend was daar aan gewijd: Waar staan wij voor als D66 Fryslân? Waar gaan wij voor? En hoe gaan we dat dan doen? Vorm volgt inhoud, oplossingen zijn er om problemen op te lossen. Niet andersom. Juist in deze tijd moeten wij de voor ons en voor Fryslân essentiële waarden (her)formuleren. Niet om blauwdrukken te ontwerpen, maar om creatief mee te kunnen denken, gedifferentieerd te kunnen toepassen. Om te kunnen aantonen welk essentieel en groot belang wij moeten hechten aan onderwijs, aan kennisontwikkeling, aan kunst, aan hervorming en vernieuwing. Pas dan weet je welke euro waarin geïnvesteerd moet worden en wanneer.

 Alice: Would you tell me, please, which way I ought to go from here?
The Cat: That depends a good deal on where you want to get to
Alice: I don’t much care where.
The Cat: Then it doesn’t much matter which way you go.
Alice: …so long as I get somewhere.
The Cat: Oh, you’re sure to do that, if only you walk long enough.

Door Marieke van de Ree (Fractievoorzitter D66 Fryslân Statenfractie)

Afgelopen maandag 12 september bracht ik met collega statenlid Klaas Hettinga en actief steunfractielid Margreet Mulder een bezoek aan Museum Belvédère in Heerenveen, vlakbij Landgoed Oranjewoud. Dit bijzondere museum dat haar succesvolle exploitatie zonder overheidssteun heeft weten waar te maken, werd opgericht door Thom Mercuur en officieel geopend door HM Koning Beatrix in november 2004. Belvédère mag zich gelukkig prijzen met een actief bestuur en een betrokken ploeg van vrijwilligers. Het kleine museum bood vanaf het eerste moment een intensieve opeenvolging van collectiepresentaties en tentoonstellingen van twintigste-eeuwse en eigentijdse moderne kunst uit Fryslân, Nederland en Vlaanderen aan een snel groeiende stroom bezoekers. Inmiddels trekt het zo’n 45.000 bezoekers per jaar. Opvallend veel voor een wat geïsoleerd museum dat niet goed bereikbaar is met het OV (nog niet!)

Toen ik in 2006 vanuit Amsterdam naar Gorredijk verhuisde, was ik blij verrast zo’n mooie plek met zo’n onderscheidend en hoogstaand aanbod aan beeldende kunst vlak om de hoek te treffen! Ik leerde er mij tot dat moment onbekende Friese kunstenaars kennen. Bij en naburige galerie kocht ik, geïnspireerd door een tentoonstelling in Belvédère, mijn eerste Friese kunstwerk: een ets van Boele Bregman waar ik inmiddels zeer aan gehecht ben.

Bestuurslid Koen de Groot en directeur-conservator Han Steenbruggen presenteerden ons de uitbreidingsplannen van het museum en wij konden niet anders dan enthousiast worden! Het plan legt verbindingen met de natuur, met architectuur en met de geschiedenis van het gebied. De thema’s natuur-cultuur-historie, verleden-heden-toekomst en maken-tonen-gebruiken zijn op een unieke manier uitgewerkt, in overleg met de Gemeente Heerenveen, Provincie Fryslân, Staatsbosbeheer, Stichting Tijd, Kulturele Haadstêd en andere direct betrokkenen. Zo moet een landschapspark onstaan van internationale allure dat toch een goed evenwicht biedt tussen kleinschalige, op de regio gerichte initiatieven en innovatieve ontwikkelingen op het gebied van educatie, duurzaamheid, architectuur en landschapsinrichting, nieuwe media en cultuurbeleving. Ook het bedrijfsleven wordt betrokken, niet alleen bij de realisatie van de plannen, maar ook bij de inhoudelijke programmering.

Een dijk van een plan dat inmiddels ook bij alle fractievoorzitters in het provinciale postvakje is beland: een aanrader om snel te lezen!

Door Klaas Hettinga (Statenlid D66 Fryslân)

De afgelopen periode is er in de Friese politiek een kloof ontstaan tussen de coalitiepartijen en de oppositiepartijen.  Reden was met name de ontstaansgeschiedenis van de coalitie.  Terwijl de informateur nog inhoudelijke gesprekken voerde en de zekerheid gaf, dat de onderhandelingen om de inhoud gingen, was al geregeld, dat PvdA, CDA, FNP en toen nog Groenlinks de regering van Friesland zouden vormen. Eerst werd dus de macht en de poppetjes geregeld en daarna werd onderhandeld over het inhoudelijk beleid.  Dat was in feite een schoffering van de partijen, die daarna nog een gesprek hadden met de informateur. Dit zette de trend. Daarna sloten de coalitiegenoten de rijen. Hoe hier mee om te gaan? De oppositiepartijen zochten elkaar op en werkten in hun reactie samen, ook al waren er onderling inhoudelijk grote verschillen. Hieruit ontstond DE KLOOF.

Maar hoe verder. Politiek moet uiteindelijk om de inhoud gaan. Waar willen we met Fryslân naar toe. Partijen hebben verschillende ideeen. Daar moet de discussie over gaan. D66 wil het hebben over het beleid. Handelen vanuit twee blokken levert niets op voor degenen die de macht niet hebben. De vorige coalitie heeft bijvoorbeeld een prima nota over cultuur geleverd (Finsters Iepen); in dit beleidsveld zou D66 graag met de coalitie willen samenwerken. Tenzij zij ook mee gaan doen aan de landelijke regeringstrend om flink op cultuur te bezuinigen.

Kort voor het zomerreces sprak de fractievoorzitter van de PvdA uit een hand te willen uitsteken naar de oppositie. De fractie van D66 wil die hand best aannemen, maar dan moet het geen lege hand zijn. Als net gedaan wordt alsof alles weer koek en ei is en vervolgens dezelfde manier van handelen als in het begin weer wordt opgepakt, dan word de frustratie allen maar groter. D66 wil iets bereiken in deze Friese regeringsperiode. We zitten er niet “om’e nocht”. Daarom roepen we de coalitiepartijen op om het gesprek aan te gaan over hoe we Fryslân beter en vooral dynamischer kunnen maken.

Door Klaas Hettinga (Statenlid D66 Fryslân)

De term duurzaamheid komt dagelijks vele malen voorbij. Maar wat houdt dit eigenlijk in? Mijn omschrijving is, dat het de orientatie op de toekomst is vanuit het besef en de kennis die we nu hebben. We beseffen steeds meer, dat we als mensen een grote invloed hebben op de wereld om ons heen, ten goede en ten kwade. Duurzaamheid kun je dus ook vertalen in hoe we de wereld zo kunnen inrichten, dat onze kinderen en kleinkinderen ook de kansen hebben, die wij hebben. Dit gaat op voor alle levensgebieden. Een te sterke opwarming van de aarde geeft een gevaarlijk broeikaseffect. Daar doen we o.a. wat aan door het CO2-gehalte te proberen af te remmen. Doordat we langzaam begrijpen, dat onze grondstoffen op zullen raken, proberen we alternatieven te ontwikkelen. We proberen zo de fysieke gesteldheid van de wereld geleidelijk wat meer toekomstproof te maken.

Ook zijn we gaan beseffen, dat de biodiversiteit in het gedrang komt. Via allerlei maatregelen en ook genetisch onderzoek proberen we daar meer stuur over te krijgen. We beseffen dat we als mensen deel maken van een natuurlijk en biologisch evenwicht, wat we inmiddels flink aan het verstoren zijn. Hoe duurzaam, dwz toekomstgericht, zijn we daar mee bezig? Past eenzijdige massaproductie daar in? Zeker niet. We zijn de zeeën aan het leegvissen: er zijn vele soorten in gevaar. Ook het leven in zee heeft een evenwicht. Zalmkwekerijen gebruiken tien kilo sardines om een kilo zalm te produceren. Niet duurzaam dus.

De globalisering heeft de wereld open gemaakt. Er ontstaan allerlei politieke machtsblokken en een beperkt aantal landen zijn niet meer dominant in deze wereld. Tegelijk en als reactie ontstaan er een toenemend nationalisme. Is dit duurzaam? Nee; de geschiedenis heeft geleerd, dat dit alleen maar oorlog geeft. Dus is het nodig om breder te kijken: niet een enkel klein Nederland, maar een open Europa met zijn eigen waarden en uitgangspunten. Europees denken is dus duurzaam denken.

Drager van Europa is een Europese cultuur. Om in termen van Maslow te spreken: Europa geeft voedsel en veiligheid (fysiek en economisch) als basisbehoefte, geeft ook culturele geborgenheid. Is ons huidige culturele beleid duurzaam, toekomstgericht? Helaas lijkt dat niet (meer) het geval. Cultuur als meerwaarde in het dagelijks bestaan, als bron van creativiteit in welke vorm dan ook, krijgt minder waarde toegekend. Het wordt meer een economisch iets. De geschiedenis weer heeft geleerd, dat een samenleving met rijkdom in cultuur bloeit in allerlei opzichten.

Het huidige kabinet is dus niet duurzaam: het heeft een korte termen beleid, is nationalistisch, waardeert cultuur af, remt eerdere maatregelen voor verbetering van de fysieke natuurlijke omgeving, voor een toekomstgericht landbouwbeleid af, neemt onvoldoende toekomstgerichte financiele maatregelen, enz. Het is in het belang van onze kinderen en kleinkinderen, dat dit kabinet zo spoedig mogelijk verdwijnt!

Door Klaas Hettinga (Statenlid D66 Fryslân)

Met de komst van de Homo Sapiens komen ook de eerste culturele uitingen. Het is een wezenlijk verschil met de eerder levende Neanderthaler. Er is meer abstract denken en een ruimer bewustzijn voor nodig. Met het voortschrijden van de tijd worden de culturele uitingen breder en gedifferentieerder. Zo ontstaan geleidelijk literatuur, beeldende kunst, muziek, dans, architectuur, enz. met elk eigen vormen. Dat is gebeurd over de hele wereld. Grote beschavingen ontstonden, die bronnen werden voor verdere ontwikkeling van onze beschaving.

Het oude Griekenland was zo’n grote beschaving. In Athene richtte de regering grote bouwwerken, bestemd voor toneel, muziek en dans, op. Literatuur, filosofie kregen ruime aandacht van de overheid. Het trok mensen van verre. Dat deed de beschaving verder groeien. Er was een algemeen besef van het belang van de kunst en cultuur in het dagelijks leven van de gemeenschap. De Atheners wisten dat het ook economische waarde had. Maar zij beseften vooral, dat cultuur na eten, drinken en veiligheid een fundamentele waarde is in het menselijk bestaan. Athene werd een bakermat van onze huidige cultuur.

Onze huidige regering lijkt dat niet te beseffen in haar besluit om rigoureus te bezuinigen op kunst en cultuur. Dit kabinet is niet meer dan een visieloos boekhouderskabinet. Het stimuleert niet, maar breekt af. Culturele dynamiek dreigt verloren te gaan. Voor de drie noordelijke provincies werkt dit nog in sterkere mate. In de drie provincies leeft 10 procent van de Nederlandse bevolking, terwijl er drie procent van de cultuursubsidie naar toe gaat. Met de komende bezuinigingen zal dit nog minder worden. Het lijkt hen in Den Haag weinig uit te maken. Het Noorden is voor hen ver weg. In Fryslan strijden we samen voor wat we nog wel hebben. Bij Tryater lijkt dit te lukken. Maar hoe gaat het met Oerol? Dat voldoet aan allerlei kwalificaties, die vereist worden voor nog wel subsidie, maar ze krijgen het niet. Ik weet zeker, dat als Oerol in Den Haag zou plaats vinden, dat de subsidie wel zou blijven. Het gaat natuurlijk niet alleen om het Noorden, maar daar merken we wel het meest van dit afbraakbeleid.

Door Marieke van de Ree (fractievoorzitter Statenfractie D66 Fryslân)

De beide Friese statenleden waren afgelopen zaterdag te gast bij D66 Noord-Brabant voor de jaarlijkse bestuurdersbijeenkomst van de D66 Bestuurdersvereniging. Een prima gelegenheid om elkaar beter te leren kennen, ideëen en ervaringen uit te wisselen en inspiratie op te doen!

Statenlid Marusjka Lestrade verhaalde van de teleurstellende coalitievorming die ook in Brabant vooral binnenskamers en op voorhand tot stand kwam. Maar zij kwam ook met een mooi voorbeeld van een interactief jaarverslag waarmee de Brabantse fractie haar achterban informeert. Iets om over te nemen! Ook Brabant gaat voor culturele hoofdstad van Europa in 2018: daar zal Leeuwarden nog een geduchte concurrent aan hebben. Zie www.2018Brabant.eu Almere niet, want die zijn inmiddels afgehaakt, zo hoorden we.Leden van de 1e kamerfractie praatten ons bijen  Ingrid van Engelshoven benadrukte het belang van het permanent campagne voeren: wij zullen de groei niet alleen moeten vasthouden, maar ook onze kiezers laten zien waar D66 voor staat in wat we daadwerkelijk doen en realiseren!

Tenslotte werden we verrast door een vlammende speech van Commissaris der Koningin van Noord-Brabant Wim van de Donk, ook hoogleraar Maatschappelijke Bestuurskunde aan de Universiteit van Tilburg en voorzitter van de WRR. Na een zelfbewuste, opgewekte sneer naar ‘de landsdelen van D66’ – “Brabant laat zich niet opheffen. Nooit!” – slaagde deze begenadigd spreker erin ons te doordrenken van het belang van culturele identiteit en economische slagkracht in een globaliserende maatschappij. De beste strategie voor duurzame economische ontwikkeling is voortbouwen op dat waar je sterk in bent, ontwikkelen waar je kracht ligt. En daarbij vooral niet vergeten maatschappelijke subsystemen op elkaar te betrekken: overheid, economie, kennis en onderwijs moeten nooit met de rug naar elkaar gaan staan. Het gaat er juist om die ontmoeting te organiseren en ons dan af te vragen: Wat is onze gemeenschappelijke trots? Wat zijn onze dromen voor de toekomst? “Economie kent ook een bestuurlijke en een menselijke dimensie. Redeneer de factor mens en de factor zelfkennis niet weg!” aldus Van de Donk.

We moeten onze blinde vlek hier onderkennen, ons bewust worden van de urgentie meer en sneller te investeren en te internationaliseren: in het mkb, in onderwijs, in kennisontwikkeling en innovatie en in cultuur. Van de Donk kreeg een applaus voor zijn pleidooi tegen de gotspe van de cultuurbezuinigingen. “We hebben geen tijd om elkaar vliegen af te vangen. Probeer als overheid de econmische dynamiek niet te beheersen, maar organiseer de samenwerking!”