Op 16 mei vond een bestuursconferentie plaats over het Regionaal Actie Programma Wonen. In het RAP staan afspraken over het woningbouwprogramma van de 9 regiogemeenten en de provincie Noord-Holland. In de notitie die ons college van B&W daarbij maakte, valt al snel de opmerking te lezen dat de afspraken uit het RAP voor Heemstede geen gevolgen heeft, en bovendien juridisch niet afdwingbaar zijn. Dat is een lekkere binnenkomer.

Stappen vooruit

Aangezien de conceptrapportage op 21 mei in de Heemsteedse commissie Ruimte wordt besproken, leek het mij nuttig om naar die conferentie te gaan. Ik heb een aantal wethouders mogen aanhoren die vinden dat er nu al enorme stappen voorwaarts zijn genomen. Het werd mij echter niet duidelijk welke stappen dat waren. Ik zag allemaal spelers die ingrediënten zijn van een grote, onoverzichtelijke bestuurlijke soep. Mijn analyse is dat die soep niet zo heet gegeten wordt.

Uit den Haag

De rapportage staat vol met afspraken. Zo “moeten” er de komende jaren 7.800 nieuwe woningen gebouwd worden. Hierover zijn “verstedelijkingsafspraken” gemaakt. Vreemd dat niemand mij kon uitleggen waar deze vraag vandaan komt, waar deze op gebaseerd is, waarom dat zo nodig is, en wat er dan voor vreselijks gaat gebeuren als we het niet zouden halen. Ik moest mij tevreden stellen met het antwoord “dat komt uit Den Haag”. Mede omdat ik daar dagelijks kom voor mijn werk, geraak ik daarvan niet echt onder de indruk.

Nietje

Nadere bestudering van het RAP leert dat het een verzameling is van bestaande wensen en ambities van de individuele gemeenten. Het is gewoon een optelsom van individuele boodschappenlijstjes. Dat levert bij elkaar negen gemeentelijke woningbouwprogrammas op, waar een nietje doorheen is geslagen. Wat zou er de komende jaren nou feitelijk veranderen als we geen RAP zouden hebben? Ik weet het nog niet.

Heemstede hervormen

Er valt wel winst te halen uit al die verzamelde kennis over de woningmarkt. Alle deskundologen waren het er over eens dat het aanbodgerichte bouwen (die 7.800??) nu plaats moet maken voor vraaggestuurd bouwen. Voor Heemstede hebben we weinig andere keus dan ons te richten op de bestaande woningvoorraad. En dat is hard nodig om doorstroming op gang te krijgen, starters aan te trekken, en aan de behoefte van de oudere inwoners te voorzien. Als we onze passage in het RAP nou eens vervangen door alleen de volgende zin: “Heemstede wil graag haar bestaande woningvoorraad hervormen, maar weet niet hoe. Wie helpt ons daarbij?”.
Is dat een goed idee, of gaat er dan nog steeds niets veranderen?

Op initiatief van D66 heeft de raad unaniem een motie aangenomen om deel te nemen aan het initiatief ‘Zon op Nederland’. Door zonnepanelen te plaatsen op daken van overheidsgebouwen, kunnen particulieren door tussenkomst van een landelijke cooperatie de panelen goedkoper aanschaffen en delen ze sneller en makkelijker in de energiewinst. Zo kunnen ook particulieren meedoen wiens dak niet gunstig ligt voor het opwekken van zonne energie. Je plaatst je panelen immers niet op je eigen dak, maar doet mee in een collectief project op een gunstige locatie en met een hoger rendement. Een landelijke cooperatie sluit de contracten af zodat eenieders aandeel in een duurzamer Heemstede netjes geregeld wordt.

Tweede motie

Tegelijk met de motie van D66 werd een andere motie aangenomen om zonnepanelen te plaatsen op het dak van het Raadhuis. Dat is geen nieuw idee, maar het is goed dat er nu eindelijk concreet invulling aan gegeven wordt. Als gemeente moet je ook een voorbeeldfunctie hebben. Hoewel, ik betwijfel of het voorbeeldgedrag nog wel nodig is. De behoefte aan duurzame energie opwekking in Heemstede is nu zo algemeen, dat langzamerhand de vraag opdringt of de gemeente niet achter gaat lopen?

Financiële consequenties

Het college akkoord van VVD-D66-CDA zegt dat dit soort initiatieven wel in een duurzaam financieel jasje moeten passen. In de commissie ruimte van Mei wordt het plan besproken om de zonnepanelen op het raadhuis te plaatsen (de tweede motie dus). De terugverdientijd ligt rond de 10 jaar, dus daarmee wordt aan de wensen van de coalitie voldaan. Maar er moet nog wel dekking gevonden voor de investering. Dat is in tijden van bezuinigen nooit makkelijk.

1+1=3

Als u beide moties naast elkaar legt, is het niet moeilijk de winst uit te tellen. Wat is een betere plek als eerste collectieve locatie voor “Zon op Heemstede” dan het dak van het Raadhuis? Het college voldoet in één klap aan twéé moties. Daarmee wordt het bereik groter, de investering lager, en de uitstraling beter. Dat was voor D66 ook een belangrijke reden om vóór die andere motie te stemmen, een betere voorzet konden we ons niet wensen.

Gemeente doet het zelf

Maar de praktijk is anders. Het voorliggende plan gaat alleen over de motie zonnepanelen op het raadhuis. Het mooie, in Amsterdam Noord begonnen en al in diverse gemeenten opgevolgde initiatief van www.zonopnederland.nl staat niet op de agenda. In plaats daarvan heeft de gemeente zelf offertes aangevraagd. Ben ik nou de enige die dit niet snapt? We zullen het zien. De zonnepanelen staan op de agenda van de (extra) commissie ruimte op 15 mei aanstaande.