In het college akkoord staat dat energiebesparing en CO₂- reductie wordt omarmt zolang dit past in “een financieel duurzaam kader”. Maar praten over duurzaamheid moet niet te lang duren, er moet ook wat gedaan worden. Daarom presenteerde de D66 wethouder bij de vorige raadsvergadering de notitie duurzaamheid, vol met goede initiatieven. Dit Blog blikt daarop terug. 

Maart 2010
Eerst even terug naar de eerste raadsvergadering waar we als nieuwe fractie van D66 het debat aan moesten over het college akkoord.  Ik was eigenlijk het meest verbaasd over de kritische opmerkingen van GroenLinks, uitgerekend over de paragraaf duurzaamheid. Juist nu het gelukt was om dit onderwerp prominent in het college akkoord te krijgen. Maar goed, dat was toen.

Raadsbrede meerderheid
Nu was niet alleen GroenLinks vol lof over deze notitie, de hele raad was er positief over. De PVDA had twee moties voorbereid. De eerste ging over een structureel budget voor duurzaamheid, te bekostigen uit hogere parkeertarieven. Wij waren daar niet voor, maar hebben ons in de discussie bewust wat afzijdig gehouden. We willen namelijk best wel een structureel budget, en we zijn ook niet zo sterk tegen (nog) hogere parkeertarieven. Punt was dat de financiering voor komend jaar al rond is (uit de reserves) en we structurele financiering vooral iets voor volgend jaar vinden. Het is wat te vroeg voor deze motie, mede gezien het nog wat experimentele karakter van de projecten. Meer gecompliceerd werd het toen bleek dat PVDA hiermee een voorschot wilde nemen op de aanstaande begrotingsraad. Verder vroegen we ons af of je voor duurzaamheidsprojecten nu juist parkeergelden moet aanwenden. De motie zou het niet gaan halen, ook omdat meer parkeergeld bij de VVD niet tot het favoriete menu behoort. De motie werd teruggetrokken. 

Best practice Haarlem
De tweede motie heb ik mede ondertekend, en ging over het anders inzetten van het geld dat voor een masterclass bedoeld was. Met dit geld kunnen we een projectje dat in Haarlem met succes is toegepast, hier ook gaan doen. De wethouder vond het een goede motie.

Motie CDA
Enigzins verast was ik door een motie van CDA/VVD/HBB over een alternatief voor de “thermografische foto”. Deze infrarode luchtfoto die op huis-niveau warmte-lekken laat zien, was nou net het hart van de hele notitie duurzaamheid. Aangespoord door deze dreigende wig tussen de duurzaamheidsprojecten (de indieners hadden een meerderheid) heb ik de CDA bevraagd naar het waarom van deze motie. Na enig doorvragen bleek er niet zo’n principieel bezwaar te zijn tegen de thermografische foto op zichzelf. Het waren vooral de kosten die wat aan de hoge kant leken. Dat vond de VVD ook. HBB en PVDA mengden zich ook in het debat, maar geleidelijk bleek er een uitweg. De tekst van de motie kon men op twee manieren lezen. In de ene lezing staat er dat de foto geschrapt moet worden, en dat er naar iets goedkopers moet worden gezocht. In de andere lezing staat het verzoek om eerst te onderzoeken of hetzelfde met minder geld bereikt kan worden. Voor dat laatste zijn we natuurlijk altijd te porren, en zo bleek het CDA het ook bedoeld te hebben. Door slechts EEN woordje te veranderen in de tekst van de motie, werd de thermografische foto voorlopig behouden. En dus konden wij voor stemmen. Nu heeft alleen de wethouder wat extra huiswerk om te kijken of het ook in “een duurzaam financieel kader past”.

Goedkoop vliegen?
In de nazit hoorde ik al wat suggesties. Samen doen met andere gemeenten, of de helikopter van de zaak lenen voor een extra rondje dorp met infrarood camera. 
We komen er vast wel uit.

Verlichting is het uittreden van de mens uit de onmondigheid die hij aan zichzelf te wijten heeft. Aldus de definitie van de filosoof Immanuel Kant. De achtiende eeuw kende verlichte bestuurders die uitgingen van hun eigen autoriteit in plaats van die van de kerk bijvoorbeeld. Die tijd ligt ver achter ons. Tegenwoordig wordt de autoriteit van bestuurders uitgeoefend binnen de kaders van de democratisch gekozen raad. Geen verlicht bestuur, wel lokaal bestuur.

WGR

Heemstede doet mee aan enkele bijzondere vormen van lokaal bestuur. Via de zogenaamde ‘Wet gemeenschappelijke regelingen’ wordt samengewerkt met andere gemeenten op het gebied van veiligheid, belastingen, en dergelijke. Die organisaties worden aangestuurd door bestuurders vanuit de deelnemende gemeenten. Dat noemen ze dan “verlengd lokaal bestuur”.

Wat is verlengd?

Maar wat is er nou eigenlijk ‘verlengd’? In de eerste plaats de fysieke afstand. Het echte bestuurlijke werk vindt buiten onze gemeentegrenzen plaats. In de tweede plaats de democratische controle. Want de gemeenteraadsleden kunnen vanuit hun raadszaal slechts via hun eigen bestuurder hun invloed uitoefenen. En die bestuurder behartigt een klein deel-belang. Vreemd genoeg kan een raad dat verlengde bestuur niet als collectief ter verantwoording roepen.

Democratisch Nederland

En wat doen we nou als het bij dat verlengde bestuur niet goed gaat? Wat als ze zich als verlicht bestuur gedragen? Het is een rare constructie.
Over het pas verschenen regeerakkoord kunt u denken wat u wilt, maar er is één zin waar democratisch nederland zijn vingers bij zal aflikken, en dat staat bij het hoofdstuk bestuur als leidend beginsel: “je gaat er over of niet”. Dat is nou klare taal.