Is een historisch besef nodig? Horen we te weten wie Shakespeare is? Voor een goed debat wel, maar om gelukkig te worden vast niet.

Mijn Maastrichtse kapster merkte ooit op over Rotterdam ‘dat dit toch die stad was met die mooie grachten’. Toen ik vermeldde dat Rotterdam inderdaad een mooie stad met grachten wás maar sinds een jaar of vijftig toch echt niet meer*, ging er onder haar gekapte haren geen enkel lichtje branden. Ze kwam nooit in Rotterdam dus wist zij veel. Verbouwereerd vertelde ik dit aan een paar vriendinnen. Maar geen van hen maakte zich zorgen. Als de kapster maar gelukkig was, dan was het toch prima?

Met mijn werk gingen we een paar jaar later naar een toneelstuk. Een collega las het programma voor. Ham-let van Sjakuspéjare. ‘Wat een rare naam’ mompelde de collega. Ze was over de dertig en ik begrijp bij god niet hoe ze tot nu toe door het leven heeft kunnen komen zonder ooit de naam Shakespeare te hebben opgevangen. En weer stelde ik de vraag of dit niet heel erg was en kreeg ik het antwoord ‘als ze gelukkig is, wat maakt het uit.’

Daar moet ik het dus mee doen. Als we maar gelukkig zijn. Een historisch besef en kennis van literatuur dragen kennelijk niet meer bij aan een kwaliteit van leven.

Maar ik maak me zorgen want als we niet meer ingebed zijn in onze geschiedenis hoe weten we dan nog waar onze vrijheden vandaan komen? Hoe weten we van goed en kwaad als we geen literatuur van Shakespeare of Dostojewski meer lezen? Gaat Balkenende ons dit vertellen met zijn nationaal museum en zijn canon?

Dit zijn schaamlapjes voor het bloeden. De echte reden voor de onwetendheid is slecht onderwijs en een dédain voor zaken die elitair lijken zoals literatuur en geschiedenis.

Ik eis dus beter onderwijs. Want ik wil dat we weten waarom het hart uit Rotterdam verdwenen is. En ik weet zeker dat we daar allemaal een stukje gelukkiger van worden.

*Voor de lezers die het ook niet weten: Rotterdam zag er vroeger net zo uit als Antwerpen (stad in België) maar is in 1940 platgebombardeerd door de Duitsers, aan het begin van de Tweede Wereld Oorlog (je weet wel, die oorlog waar Quentin Tarantino pas zo’n actiefilm over maakte).