‘Heb je geen helm??’ Vraagt mijn fietsinstructeur als hij me ophaalt voor mijn eerste fietsles in Londen. ‘R U kidding, I don’t need that!’ Een fietsles is al gênant genoeg. Waarop hij bijdehand vraagt waarom ik als Nederlandse meid eigenlijk fietslessen neem in Londen? Nederlanders zijn toch geboren fietsers?

Dat klopt maar helaas heb ik sinds ik in Londen woon last van fietsangst. Elke keer als ik op mijn fiets stap, zie ik mezelf voor me verpletterd onder de wielen van een dubbeldekker.

‘Ik wil niet sterven op de straten van Londen!’, schreeuwt mijn verstandige ‘ik’ en gauw zet ik mijn fiets weer binnen en neem de bus.

Soms fiets ik een klein stukje. Maar alleen in mijn deel van Notting Hill. Wat vooral het op en neer fietsen van Portobello Road betekent. Deze vierkante 500 meter is de afgelopen twee en half jaar mijn fietswereld geweest.

Dit beperkte fietsleven kan zo niet langer en daarom heb ik Iain ingeschakelt. Een enthousiaste man die denkt goud te kunnen verdienen met fietslessen aan Londenaren. Of hij een kans maakt op dit goud ga ik deze middag uitvinden.

Hij is gewapend met een luxe city bike, strakke fiets outfit, een helm, een geel jakje dat reflecteert, brandende lichten (het is twaalf uur ’s middags) en een kaart van Londen.

Ik kom naar buiten met een goedkope Chinese vouwfiets, een leren jas, hoge hakken, geen helm, geen lichten maar wel een heel stoer mandje dat je aan je stuur kunt klikken.

Na een kort interview over mijn angsten en wensen kunnen we op pad. Ik wil graag naar Oxford Street fietsen om lekker te shoppen net als dat ik dat in Amsterdam altijd zonder problemen deed.

Maar in Londen staat fietsen naar de binnenstad gelijk aan het hebben van een doodswens. Er zijn nauwelijks fietspaden en auto’s en bussen zijn de baas op de weg. Burgemeester Boris Johnson heeft nog een lange weg te gaan als hij wil dat London over 4 jaar fietshoofdstad van Europa is (een lachertje want dat is en blijft voor altijd Amsterdam!).

Maar Iain, mijn fietsheld, leidt me via rustige wegen en achteraf straatjes naar het centrum van Londen in minder dan 30 minuten. Onveilig heb ik me niet echt gevoeld. Je moet gewoon lef hebben, goed zichtbaar zijn en je aan de regels houden. Dan kom je er wel.

De fietsles heeft geholpen, ik ben minder bang. Maar ik kan het niet laten om Iain een lesje te geven over de fietscultuur in Nederland, want daar kan geen land aan tippen…

Lees mijn Engelse blog over fietsen in Londen hier

Ik lig in de stoel bij de tandarts met vreselijke kiespijn. Ik vraag hem wat er moet gebeuren. ‘Wat wil je zelf?’, is de wedervraag van de tandarts. Met zoveel pijn aan mijn hoofd ben ik niet gediend van deze mogelijkheid tot inspraak. Hij is toch de tandarts, zeg zelf maar wat er moet gebeuren! Trekken! Is daarom het enige wat ik uitbreng, wetend dat hij dat zeker niet gaat doen. Maar pas na een zorgvuldig overleg gaat de goede man aan de slag.

Tijdens zijn boorwerk zit ik in mezelf te mokken over deze vorm van democratisering. Waarom moet ik zelf steeds een oordeel vellen over wat ik heb? Ik ben cultuurwetenschapper geen tandarts. Ook de huisarts vraagt altijd steevast ‘wat denk je zelf, dat je hebt’ als ik bij haar kom met klachten. Nou, als ik dat zelf wist, was ik natúúrlijk niet gekomen.

Door mijn bijzonder slecht humeur concludeer ik in de tandartsstoel dat de democratisering in de zorg to-taal is doorgeslagen. Ik wil kundige diagnoses! Geen soft overleg…

Maar dan dwalen mijn gedachten af naar het boek Black Diamonds dat ik momenteel lees. Een waar gebeurd verhaal waarin een van de personen rond zijn tiende in een inrichting beland op aanraden van de huisarts. Om daar vervolgens pas 60 jaar later weer uit te komen. Er was niet meer mis met de jongen dan dat hij wat ‘anders’ was dan zijn leeftijdsgenoten. En alleen daarom spendeerde hij zijn hele leven half gedrogeerd in de gezondheidszorg. Zulke gevallen waren in de negentiende en begin twintigste eeuw niet ongebruikelijk. Dit was alleen mogelijk door de macht en het aanzien van de artsen die geen tegenspraak dulden.

Dus wat een geluk dat mijn tandarts nu aan me vraagt of ik witte of amalgaam vullingen wil, een kroon of een implantaat, dat trekken geen optie is en dat ik zelf mag weten of ik doorga met de behandeling.

Tegenwoordig mag je als patiënt mondig zijn en heb je rechten, als arts moet je kundig zijn maar ben je niet meer onaantastbaar. En dat is erg mooi.

En daarom kies ik vandaag voor een witte vulling ondanks dat de tandarts amalgaam adviseert. Mijn ijdelheid gaat voor en de tandarts schikt zich. En ook dat is erg mooi.

Vanmiddag ga ik voor mijn werk naar Parijs. Lucky Girl, roepen mijn Londense vriendinnen. Maar eerlijk gezegd is Parijs een stad waar ik nooit een directe klik mee heb gehad. Op mijn zeventiende pakte ik een keer stiekem de trein naar Parijs. Twee dagen liep ik er rond in de parken, bezocht musea en kerken en dronk koffie op de terrasjes. Ik genoot van de illegale vrijheid maar toch ging mijn hart niet sneller bonzen zoals toen ik voor het eerst aankwam in New York.

Wat maakt een stad een plek waar mensen willen wonen, verblijven, werken en leven? Vrijheid, anonimiteit, een bruisend uitgaansleven, rijke cultuur, (vernieuwende) kunst en zelfs een levendige gayscene zijn allemaal kenmerken, die door o.a. Richard Florida, worden aangemerkt als factoren voor de aantrekkingskracht van een stad.

Maar voor mij is gastvrijheid de belangrijkste factor. Voelen we ons welkom in de stad of het land waar we met onze koffers aankomen?

Bij aankomst in New York voelde het alsof de stad me meteen omarmde en daarop knuffelde ik enthousiast terug. Niemand vroeg waar ik vandaan kwam want iedereen was immigrant. Het eerste wat ik in Londen deed, was me registeren als stemgerechtigde. Ik stemde op de burgemeester en voelde me onderdeel van de stad. Want hoera, ik mocht echt meedoen!

Deze gastvrijheid ontbreekt voor mij in Parijs. Want een Parijzenaar zal je altijd laten voelen dat je er niet hoort. Terwijl je in je beste Frans ‘un café s’il vous plait’ vraagt, zal de Parijzenaar schouderophalend doen alsof je gek bent en het je tien keer laten herhalen. De open armen en het gevoel je ‘mag’ of ‘kunt’ meedoen zijn daarmee niet direct aanwezig.

Gelukkig staan Nederlanders bij buitenlandse gasten bekend als behulpzaam, vriendelijk, gastvrij en open (Holland Imago Onderzoek 2008, Nederlands Bureau voor Toerisme en Recreatie). En daar ben ik blij om. Want vanuit mijn Londense perspectief, twijfel ik daar wel eens aan. Elke keer als ik Geert Wilders en ook andere politici de termen ‘grenzen dicht’, ‘uitzetten’ en ‘inburgeren’ hoor bezigen, besluit ik nog maar een paar jaartjes weg te blijven.

Gelukkig lezen toeristen de krant niet. Maar hoe zit dat met succesvolle migranten die zich langer willen vestigen in Nederland?

In New York en Londen mag je, moet je zelfs, meedoen en dat geeft een enorme kick. Dit maakt dat ik harder ga lopen, niet alleen voor mijn eigen succes maar ook voor dat van de stad en het land.

Zou dit in Nederland ook weer zo kunnen zijn?