De eerste keer dat ik een boerka zag, was op het vliegveld in Kuala Lumpur. Een groepje vrouwen in boerka fotografeerde elkaar uitgebreid. Soms als groep en soms apart. Het geheel kwam nogal vervreemdend over. Want hoe wisten ze nou wie, wie was op de foto? Hun echtgenoten stonden ernaast in luchtig pak. Inwendig werd ik woedend over de ongelijkheid die de bedekking van deze vrouwen uitstraalde. Maar eenmaal in Amsterdam dacht ik er niet meer aan. Ik zag daar nooit een vrouw met een boerka dus hoefde ik me ook nergens aan te storen.
In Londen daarentegen zie ik ze regelmatig. Soms op rare plekken. In het pashok bij Agent Provocateur. Ik in mijn spijkerbroek, de dame naast me in haar boerka. Of bij Harrods tijdens het passen van een zonnebril. Naast me staat een vrouw in boerka een donkere Chanel zonnebril te passen om zo het laatste beetje zichtbare huid te bedekken. Beide keren wordt ik niet woedend maar bedenk ik me dat achter dit zwarte gewaad een wereld schuilgaat waar ik niet veel van begrijp.
De Belgen en Fransen willen de boerka verbieden. In België omdat het bijdraagt aan de ongelijkheid van vrouwen en in Frankrijk omdat het indruist tegen de waarden van de seculiere Franse samenleving en het Franse idee van gelijkheid. Hebben deze landen gelijk?
Vrouwen dragen de boerka omdat ze het als een religieuze verplichting zien. Anderen dragen het uit vroomheid, uit nederigheid ten aanzien van Allah of om hun seksualiteit te verbergen voor de wellustige blikken van mannen. Andere vrouwen claimen dat de boerka hun juist meer gelijkheid en bewegingsvrijheid geeft.
Wat de reden ook is, de Fransen en Belgen hebben gelijk dat het dragen van de boerka een vorm van onderdrukking is. Want is er ooit aan een man gevraagd om een boerka te dragen om zo zijn seksualiteit te bedekken of zijn vroomheid te uitten? Ik denk het niet.
De boerka is daarmee een symbool van ongelijkheid. De vrouw wordt weggestopt achter een zwarte waas alsof ze er niet mag zijn. Als we als samenleving pal willen blijven staan voor de vrouwenrechten waar zo hard voor is gestreden in de vorige eeuw dan kunnen we zo’n symbool niet accepteren.
Toch is een verbod van de boerka, zoals de Belgen en Fransen willen, niet de oplossing en ik hoop dat we in Nederland dit voorbeeld niet zullen volgen. Want naast ‘gelijkheid van vrouwen’ zijn ‘vrijheid van religie’ en ‘vrijheid van keuze’, waarden die we in Nederland hoog moeten houden. Met het bestraffen van vrouwen die een boerka dragen begeven we ons op een glijdende schaal. Welk kledingstuk wordt hierna verboden? Daarnaast loop je het gevaar dat je deze groep vrouwen juist meer van de samenleving vervreemd dan erbij betrekt.
Wat we echter niet hoeven doen is zwijgen over het onderdrukkende aspect van de boerka. Dit is een boodschap die we (politici, feministen, beleidsmakers, columnisten etc.) constant kunnen uitdragen. Juist ook naar de groepen waar het dragen van de boerka overwogen wordt of waar vrouwen gedwongen worden om een boerka te dragen.
Dus bij deze: dames werp dat ding af! En vindt je man het niet oké? Geef hem ook een boerka en ga samen op stap. Wedden dat hij hem binnen 5 minuten afdoet…
Dit stukje is geïnspireerd op een artikel van de conservatieve onderzoeker en blogger Houriya Ahmed in Standpoint magazine van maart 2010. Zij beschrijft drie redenen waarom zij de boerka niet (meer) draagt: ‘1. Als mannen vrouwen zien als seksuele objecten, dan kunnen vrouwen nog zoveel boerka’s dragen als ze willen, deze houding zal niet veranderen. 2.Vroomheid zit hem niet in hoe je er uitziet, maar in hoe je je gedraagt. 3. Allah oordeelt over hoe je handelt niet over hoe je er uitziet.’
Tags: boerka, feminisme, gelijkheid, islam, Londen
Al is het een tijdje geleden dat u deze blog geschreven heeft, toch zou ik hier nog graag op reageren. Ik verbaas me namelijk over het feit dat, zowel in uw blog als in de gehele discussie rondom het boerkaverbod, steeds de aanname wordt gedaan dat de boerka een symbool van onderdrukking van vrouwen is. Waar is dit op gebaseerd? Ik heb het vermoeden dat dit afkomstig is van berichten uit landen als Saoedi-Arabië en Afghanistan, waar inderdaad van de vrouw verwacht wordt dat zij zich op een bepaalde manier bedekt met haar kleding. Al enige tijd verdiep ik me in deze discussie rondom het boerkaverbod, en meer en meer kom ik erachter dat er weinig bekend is over de motivatie van boerkadraagsters in Nederland. Tot ik een rapport tegenkwam, een onderzoek van Prof.dr. Annelies Moors. Zij sprak nl. met zo’n 20 vrouwen die een boerka dragen, droegen of overwegen te gaan dragen. In dit rapport wordt een aspect belicht dat vrijwel niet aan bod komt in al die artikelen die over deze kwestie gaan: nl. dat de motivatie van deze vrouwen die ervoor kiezen in Nederland een boerka te dragen, bijzonder Westers is. Zij hebben nl. de vrijheid zich op deze manier te kunnen uiten en maken vaak een weloverwogen keuze. Echtgenoten zijn hier vaak niet blij mee, omdat zij worden aangekeken als de onderdrukker. Er zijn daarom echtgenoten van deze boerkadraagsters die hun vrouw liever zonder boerka zien.
Ze neemt ook mee in haar onderzoek dat het mogelijk is dat ze het deel van de vrouwen die de taal niet spreken en/of geen toegang hebben tot het internet, juist die groep kan omvatten die wel onderdrukt wordt of beperkt wordt, en geen weet heeft van haar onderzoek. Deze groep is niet bekend en het blijft dus bij speculaties.
Ik begrijp zeker de noodzaak op te komen voor vrouwen die onderdrukt worden. We moeten er alleen wel zeker van zijn dat deze vrouwen onderdrukt worden en waar zij zich dan bevinden. Het kan namelijk juist zo zijn dat die vrouwen die in een beperkte situatie leven, juist alleen maar meer beperkt worden in hun bewegingsruimte wanneer de boerka verboden wordt. Het lijkt me meer een kwestie voor de sociale dienstverlening. Ik zie in deze in ieder geval niet wat een verbod voor deze vrouwen zou verbeteren.
Wat een misser van de politiek om zich zo slecht te verdiepen in het Burka probleem. Aller eerst is het Burka probleem vooral ons probleem niet van Muslims. Bovendien kiezen vrouwen zelf voor het dragen van een Burka omdat het een symbool van opoffering voor Allah is: Het is een offer en daarmee een religieuze uiting. Zondags lopen veel protestantse vrouwen met hoeden op naar de kerk, ook die is een opoffering ten aanzien van God of de Godsdienst. De tijd die christenen besteden aan het bidden aan God met het bijbehorende kruisje slaan en handen vouwen is een gelijkwaardig ritueel en offer aan God. De Burka is dus een symbolisch kledingstuk van grote waarde voor Islamitische vrouwen. Het verbieden van een Burka is vergelijkbaar op het verbod van een kruisje slaan door Katholieken of zelfs een verbod op gebed. Dus met een Burka verbod tref je gelovige Islamieten die slechts hun behoefte aan religieuze beleving willen vorm geven. Dat Geert Wilders specifiek de Burka wil aanpakken in het kader van zijn religistisch fascistische strijd tegen de Muslims is het probleem van de Nederlandse Politiek en het volk. Het pseudo argument van vrouwenonderdrukking is ook een ander probleem dan het dragen van een Burka. Dus laten wij nu eens met elkaar inzien dat een Burka een religieuze uiting is en niets meer dan dat. Muslims zijn fijne, trouw godsdienstige mensen en laten we die in hun waarde laten en geen heksenjacht openen want vermoedelijk zijn de “pedofiele katholieken” de volgende heksen. Ons “Nederlandse” probleem ergens anders ligt namelijk haatzaaien en onderdrukking en in de subjectieve media.
Ik kan me voorstellen dat religieuze kleding moet kunnen. Tot op zekere hoogte. Wanneer namelijk het ene recht in conflict komt met andere rechten dan wordt het lastiger. Ik vind het een recht in onze maatschappij dat wij bijvoorbeeld het gezicht willen zien van mensen. Dus daarmee het dragen van een burka verbieden op openbare plaatsen. Als je dat achter je huisdeur of in een Islamitisch gebouw doet, best. Net zo goed als anderen andere zaken daar doen. Bovendien zegt de Koran dat niet dat vrouwen een Burka ofzo aan moeten doen, maar dat vrouwen hun kleding zo moeten kiezen dat er geen aantrekkkelijkheid vanuit gaat. Dat is met een hoofddoek en een lange jurk al voldoende gewaarborgd lijkt me.
En: ze lopen HIER rond en wij hebben hier ONZE waarden en normen. Als ze dat niet bevalt zullen ze zich moeten aanpassen of niet in onze openbare ruimte verplaatsen of terug naar landen waar dat wel gebruikelijk is.
Godsdienst en vrijheid hebben niets met elkaar van doen. Religies zijn onderdrukkende instituten die uitsluitend uit zijn op bevestigen en verstevigen van hun eigen machtspositie. Volgelingen worden geïndoctrineerd, ontmoedigd een eigen mening te hebben en gedwongen wetten te volgen die hen persoonlijke vrijheid ontzegt.
- Dat de brave volgelingen zich daarvan niet bewust zijn wist Seneca al 2000 jaar geleden -
Godsdiensten eisen soms invoering van hun geloofswetten in de samenleving (bijv. de zondagsrust).
Burgers dienen voor de wet gelijk te zijn .Maar op grond van vrijheid van godsdienst wordt er voortdurend onderscheid gemaakt. Religies eisen dat hun volgelingen minder hoeven en meer mogen dan andere burgers. De Nederlandse politici letten niet op en waarborgen de scheiding tussen staat en kerk niet.
Natuurlijk moet het dragen van de boerka niet worden toegestaan. Dat vrouwen dit zelf zouden willen is een uitvloeisel van indoctrinatie met als gevolg onvrijheid van denken.
Dat vrouwen niet uit huis mogen/kunnen is een vreselijk krom argument! Het niet vrij kunnen gaan en staan zonder boerka is een demonstratie van de onderdrukking door de religie en de eigen groep. Als men werkelijk voor vrijheid is moet men die onderdrukking hard aanpakken!