We staan aan de vooravond van de zoveelste politieke omwenteling in korte tijd. Woensdag kiest Nederland zijn nieuwe gemeenteraden en dreigen de twee grootste partijen, PvdA en in iets mindere mate CDA, veel zetels te gaan verliezen. Tegelijk zijn er ook beoogde grote winnaars: de Partij voor de Vrijheid (PVV) in Almere en Den Haag, maar vooral ook D66. De democraten doen in een record aantal gemeenten mee, waardoor maar liefst 80% van de Nederlanders op D66 kan stemmen. Als Amsterdammer gaat mijn meeste belangstelling uit naar de revolutie in de hoofdstad: verliest de PvdA een derde of misschien zelfs wel de helft van zijn electoraat? D66 ligt op de loer om de macht over te nemen.
De slag om Amsterdam. Zo kopte de Volkskrant zaterdag een inspirerend artikel over de Amsterdamse strijd van het nu nog nietige D66 tegen het bolwerk der sociaal-democraten. David tegen Goliath. Sinds de Tweede Wereldoorlog is de hoofdstad nog nooit bestuurd zonder de PvdA. De Europese verkiezingen van juni vorig jaar waren een voorbode: D66 werd met 21,2% van alle stemmen de grootste partij van Amsterdam, enorme winst vergeleken met de 4% die de partij momenteel twee zetels gunt in de gemeenteraad. PvdA (met voorheen een aanhang van 39,4%) scoorde voor Europa een vernietigend aandeel van slechts 14,7%. Een verwoestende nederlaag.
Logisch dus dat de PvdA in de afgelopen verkiezingscampagne alles in het werk stelde om D66-lijsttrekker Ageeth Telleman te beschadigen. Zonder succes, want D66 staat nog altijd op acht zetels in de Amsterdamse peilingen. Het verschil tussen beide partijen was twee weken geleden nog maar een zetel. De val van het kabinet Balkenende-IV leverde de lokale politiek echter een ‘breekbonus’ op. Woensdagavond weten we wat al die peilingen nu werkelijk waard zijn geweest.
Persoonlijk kijk ik natuurlijk vooral ook naar Amsterdam Nieuw-West. Voor dat stadsdeel heb ik twee maanden lang campagne gevoerd. Als nummer vijf op de kandidatenlijst mag ik zelfs dromen van een plek in de deelraad. Omgerekend naar de voorspelde acht zetels in de centrale gemeenteraad (omvang: 45 zetels) klinkt vijf van de in totaal 29 zetels in Nieuw-West voor een buitenstaander wellicht als een logische schatting, maar dan vergeet je dat mijn stadsdeel in het verleden veel zwaarder op de PvdA leunde dan centraler in de stad.
Toch is die situatie wel degelijk aan het veranderen. Turkse Nederlanders zouden massaal overstappen van PvdA naar D66, zo zeggen opiniepeilers. Ook wordt er gezegd dat Marokkaanse en Turkse jongeren eveneens richting D66 schuiven. Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Toch snap ik die onderzoekers best: ik heb de afgelopen tijd veel Turken en Marokkanen horen vertellen dat zij inderdaad die overstap gingen maken.
Veel mensen in Slotervaart, Osdorp en Geuzenveld-Slotermeer zijn de PvdA beu. Niet voor niets gaf een moslimgroepering zelfs een negatief stemadvies over de huidige stadsdeelvoorzitter Ahmed Marcouch van Slotervaart. Marcouch werd eind vorig jaar door zijn eigen leden geweigerd als lijsttrekker en voert nu een intensieve campagne om met voorkeurstemmen in de gemeenteraad te komen.
Het zal je niet verrassen: natuurlijk hoop ik dat D66 wint. In Nederland, in Amsterdam, in Nieuw-West… maar niet in Zevenaar. In deze Gelderse stad waar ik deels opgroeide, voert Noor de Laat campagne voor de SP. Noor staat tweede op de kandidatenlijst van haar partij. Momenteel heeft de SP geen zetels in Zevenaar, want die twee zetels worden na een eerdere interne ruzie ingenomen door een andere socialistische partij. Ik hoop dat de SP die zetels weer terugwint. Waarom? Noor de Laat is de allerliefste moeder op aarde. De mijne.
